Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

72

ééne schrede, daarom denken wij aan het lang verwachte cn blijde ontvangen le deel van Dr. Jonckbloet's uitvoerig werk over de Nederlandscho Letterkunde; voorts aan dat van Everts , dat echter veel beknopter is en voor R.-Katholieken werd bewerkt. Doorenbos schreef eene Gesch. der nieuwere (algemeene) letterkunde, waarvan de lezing vooral ook zeer aanbevelingswaardig is voor alle jonge lieden , die in ons vak worden opgeleid.

Op Taalkundig gebied leverde A. C. Oudemans een nienw Taalk. Woordenboek op Hooffs werken. Slechts e'e'ne aflevering van het Groot Woordenboek onzer taal, de 7e, mocht gereed komen, terwijl de inteekenaren op het Middel-Ned. Woordenboek zich dat jaar over het gemis eener aflevering konden troosten met het le stak van de Bibliotheek voor Middel-Nederl. Letterkunde, waarmede de firma Wolters o. a. haar fonds verrijkte.

Dr. Eelco Verwijs, die thans meewerkt aan ons Woordenboek, vond verleden jaar nog tijd om Die Rose van Heinrich von Aken voor de Maatschappij van Nederl. Letterkunde uit te geven. Blijkbaar staan, nu de belangen der Nederl. Klassieken bij die van 't Woordenboek achter, want in die serie figureerde in 68 enkel Dr. Jan ten Brink als geschiedschrijver. onzer letterkunde.

Het grooter wordend getal goéde uitvoerige Woordenboeken voor de nieuwere talen bewijst, dat het uitgeven daarvan ook als handelsspeculatie niet verwerpelijk wordt geacht; misschien ook is er het vermoeden uit te halen, dat daardoor nu en dan stilstaande snelpersen weer op gang geholpen worden. Heeft de heer G. B. van Goor zich voorheen verdienstelijk gemaakt o. a. met zijn uitgave van 't zoo uitmuntend Woordenboek voor de Fransche taal van Kramers, thans volgt de heer Nooth. van Goor hem na met een dergelijk Woordenboek voor de Hoogduitsche taal, dat evenwel tot nog toe maar zeer langzaam tot een geheel aangroeit. Eveneens voor 't Hoogduitsch kwam Susan's Woordenboek dit jaar compleet; dit boek verwisselde echter kort daarop van meester en reist nu in gezelschap van zooveel andere lijvige Woordenboeken met zijn wakkeren heer het land door, in 't liefelijk uitzicht op een spoedigen herdruk. De heeren Campagne en D. A. Thieme zorgden dat geen zak zonder FranschHoll. Woordenboekje behoefde te biijven j ook van deze boekjes in andere talen zullen wij door laatstgenoemde op onbekrompen wijze voorzien worden.

Zonder ons te willen verdiepen in de menigte schoolboeken voor 't taalkundig onderwijs, herinneren wij enkel nog aan de verschijning van het 4e deel van Landolt's Naval and military technical vocabulary, van de Glossaire de mots Bspagnols dérivés de VArabe, par Dozy et Engelmann, van Hoffmann's Japansche Spraakleer', die ook in 't Engelsch verscheen , van de Leerboeken in de Maleiscbe taal van v. d. Tuuk en van Homan en eindelijk van het 2e deel van Dr. Land's uitgave der Syrische en het 3e van Krehl's uitgave van Mahomedaansc/ie verhalen en legenden.

Maar wenden wij ons van dit voor zoo weinigen toegankelijke pad der Oostersche talen en letteren tot den breeden weg der nationale helletrie! De eerste die ons daar ontmoet is Lidewyde, maar verduisterd door de Litlerarische Fanlasiën , door Anna Rooze en de Trouringh, ongerekend de kwelgeesten die haar liefst niet willen kennen, of die, zoo gevat als Dr. van Gorkom , haar geeselen met den eigen zweep haars makers. Voorwaar, de heer Hüet kon niet gissen dat, terwijl hij zijn vroegere Gids- en Spectator-vrienden in de Javabode (van 12 Jan. jl.) de les las, de heer Gorter bezig was hem te logenstraffen , dat b. v. «Be Gids met elke maand duffer werd. » Vermoedelijk had hij deze en dergelijke min-aangename volzinnen anders wel op Java gehouden. Niettemin, eerlijk bekend, werd er maar weinig uitstekends geleverd op belletristisch terrein, vooral niet in proza. Huet's Litterarische fantasiën waren voor 5/6 van vroegeren datum , zoo ook Bernard Koster's Chegueriana , al verscheen dit in een zeer net modern modepakje ; van v. Koetsveld's Ideaal en Werkelijkheid ; v. Rees' Herinn. van een Indisch officier ■ Kneppelhout's Studententypen , met platen , — van die allen moet men hetzelfde getuigen. De Veer's geestige Trouringh voorat jonge Holland, maakte een weldadigen indruk ; Gramberg's Madjapahit, Hasebroek's Vit den vreemde, Huet's studie over Multaluli, een roman van v. d. Leij , en eene van J. ten Brink , opgenomen in de (na gesloten ?) Guldens-editie, twee nieuwe romans van George (Kepper) , een paar novellen van Baltwina Vignon, van Tillema en van d'Aghina dit een en ander vormde zoo ongeveer den voorraad nieuwe oorspronkelijke boeken van litterarischen aard.

Op 't gebied der dichtkunde was de oogst grooter. Eerstens ontvingen wij den ln bundel der verzamelde Poëzy van Potgieter verzen, volgens den Spectator, «niet vlug, niet spiritueel geboetseerd maar als schoone cameeu gesneden en doorwrocht«; voorts een gedicht van Schaefman op » de Pers », dat als altijd schoon van vorm en taal, maar niet minder eenzijdig van gedachte was. Dezelfde »af eene navolging van Mohtor's Kerstnacht. Hofdijk schreef behalve

het drama De booze eed, een gedicht op den dood van van Lennep , den man, wiens afsterven nog langen tijd door allen die hem persoonlijk of ook maar uit zijne werken kenden, diep betreurd zal worden. De van hem in postformaat uitgegeven serie Poëtische werken. werd met een 12e, en de Romantische werken met een 20e deel voorloopig aangevuld. Ten Kate vertaalde met zijn gewoon meesterschap Oelenschlüger's Correggio, Andersen's Sprookjes en verhalen, en ondernam ook La Fontaine's Fabelen weêr te geven in de keurig door Binger gedrukte editie met Doré's platen. De dichter S. J. van den Bergh gaf helaas zijn laatste bundel getiteld » Vit mijn zomer « , maar liet eene schoone vertolking van Tennïson's aandoenlijk Henoch Arden na, waarvan wij spoedig dc uitgave te gemoet mogen zien. Schimmel's Slruenzee verscheen compleet. Onze onvermoeide Frijijnk gaf een meer uitgebreide proeve van zijn dichttalent in den bundel » Vit drie Bloemhoven» (naar Goethe, Schiller en Burger). Mosenthal's Deborah werd bewerkt door Lambert le Bègues, pseudouym van den thans ook reeds gestorven jeugdigen Th. Beguin. Een pittig bundeltje Liederen van J. N. van Hall en een dito Gedichten van „ Soera Rana» doen iets goeds voor de toekomst wachten. De firma Gebr. Kraaï deed een compleete uitgave van de Genestet's Dichtwerken het licht zien, in een vorm den zoo algemeen geliefden dichter waardig, 't geen dan ook zeer door ons publiek wordt gewaardeerd. Van Zeggelen's Gedichten werden andermaal uitgegeven, en nu in eene editie met gelithogr. platen; van Vloten kwam gereed met zijne Bloemlezing uit Bilderdijk's Dichtwerken. In afwachting van eene volksuitgave der compleete dichtwerken van Tollens, werd het publiek voorloopig tevreden gesteld met eene goedkoope bloemlezing nit dien dichter. Nog verschenen verschillende kleine bundels, als van Banok, Goeverneur, Wijsman, e. a. en eene menigte tooneelstukken, meest voor rederijkers bewerkt.

Van Vlaamsche dichtkunst verdient bijzonder de aandacht de Geyter's meesterstuk Hendrik en Rosa, en de origineele dichtbundels van Frans de Cort, Julius Vuijlsteke en HlBL'. De nieuwe uitgave van Consoienoe's romantische werken genoot hier te lande, en meer nog in België, een huitengewonen bijval.

In vreemde talen werden hier uitgegeven: Haegbe's Tropenlïeder, Lowenstam's Bunte Shizzen; zoomede een nette en goedkoope druk der compleete werken van Heinrich Heine en een dito van Tennyson's Poetical works, welke laatste zelfs compleeter is dan eenige andere der bestaande uitgaven en natuurlijk ook goedkooper. Als curiositeit herinneren wij aan de geestig geïllustreerde en goedkoope Molière, die de firma van Bakkenes uitsluitend voor ons land liet vervaardigen.

Aan vertaalde romans en dergelijke was weder geen gebrek. Vooral waren het de nieuwste of vermaardste werken van Aimard, Braddon, Brachvogel, Bulwer, Disraeli , Dickens, Droz, Feleer , Galen , Greenwood, Hacklünder, Laboulaije, Florence , Marryat, Louise Mühlbach, Max Muller, Elise Polko, Fritz Reuter

Spielhagen, Stowe, Thackeray en diens dochter, Yates , etc. (om geen mindere geesten op te roepen) waarmede de leeslust van al¬

lerlei stand en ontwikkeling gevoed werd. Bijzonder opmerkelijk mag

i wei neeten aat van stowe s Negerhut in 1868, zóó ver hors de saison, nog een 6e druk een meer dan gewoon debiet vond, nadat meer dan 12,000 exempl. der vorige vijf hollandsche drukken raeerendeels stuk gelezen waren. Waar zulke feiten spreken, verwondert het niemand dat Fred. Bremer dit hoek het ideaal van een roman achtte.

De oogst van kinderhoeken was extra groot; vooral werd de markt ruim voorzien van de hardkleurige goedkoope Engelsche prentboeken of navolgingen daarvan. Als gewoonlijk waren 't weder de HH. Andriessen, Gerdes, Goeverneur, Gram en Koopmans van Boekeren, die de gelukkigste bijdragen leverden. Christoph Schmid bleek ook thans nog de kindervriend , terwijl als -/ nieuwe kindervrienden » zich lieten kennen de HH. van Linschoten , Vergers en een paar anderen.

Bjj de COMMISSIE tot regeling van het VERTALIN6S-REGT zjjn sedert de laatste opgave, ingekomen, onderstaande werken:

FALKER, THEOPHIL VON, Aus dem Tagebuch eines nach Sibinen Verbannter. Berlin 1869. Aangeteekend 15 Maart 1869 voor H. NlJGH. '

LEVER, CHARLES, A rent in a cloud. Leipzig 1869 Aangeteekend 15 Maart 1869, voor Is. As. Nijhoff & Zoon.

PECAUT, 1'ELIX, Le christianisme libéral et le miracle. Uit "Le disciple de Je'su-Christ." N°. 4 et 5 de 1869. Aangeteekend 15 Maart 1869, voor Caarelsen & C0., ten behoeve van W. Eekhoep, te Leeuwarden.

PRICE, BONAMY, The principles of currency. Oxford and London 1869. Aangeteekend 11 Maart 1869, voor Scheltema & Holkema, ten behoeve van Erven F. Bohn te Haarlem

PRICE, Rev. AUBREY CHARLES, Ruth. London 1869. Aangeteekend 9 Maart 1869, voor I. A. Nijhoff & Zoon.

Sluiten