Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

flo. 12. Zes-en-Dertigste Jaargang. , 1869,

NIEUWSBLAD voorden BOEKHANDEL.

™ , i l t> i i t..t km De Abonnements-prijs is, met inbegrip van het Zon-

De Uitgave van d,t Biad, dat Donderdag, het he t j ^ ^ ^ ^

riet, geschiedt door , M. U» T »AU DONDERDAG, ^jTiW^SoUirf^r^Im,»

M.fe, aan wien men de Advertentien , bonneeroen, van i it Geabonn

niterhjk tot Woensdag-middag. franco gelieve toe te Maart | gg9 5 Cts. Opname 3/2 m. Adverten ren van N>t Geabonn.

zende . Alle briefporten komen op rekening der in- " ^ 1 ^ of Advert. door Geabonn. voo,r anderen geplaag 1^ Cts.

, r F per regel. Het Zegelregt wordt ra rekening gebragt.

zenders. r

Een blik op onzen handel in het jaar 1868.

Vervolg.

In het vak van Geschiedenis trekt eerstens onze aandacht de eerste deelen van ür. van Oort's Conslantijn de groote, en van het Oorhondenboek van Holland en Zeeland, waarin alle charters tot aan het einde van het Hollandsere gravenhuis opgenomen zijn. Mr. van Iimburg Brouwer gaf intnsschen eene inleiding tot de bewerking der Boergoensche charters. Dr. R. L. Muller behandelde de GescJi. der regering in ome republiek van 1579—85; het Utrechtsch historisch genootschap gaf, onder redactie van H. C. Rogge, het le deel der Brieven .< onuitgegeven stukken van Johannes Wtenbogaert; Mr. Koenen gaf eene verhandeling over de beide Staatspartijen in onze voorm. republiek, terwijl A. W. Kroon een pleidooi hield voor de Oranjepartij in zijn »Jan de Wilt contra Oranje « en Prof. Vreede Prinses Wilhelmine,' de vrouw van den stadhouder Willem V , in bescherming nam tegen den laster harer vijanden van 't laatst der vorige eeuw, en ook den raadpensionaris L. P. v. d. Spiegel cn diens handelingen omstreeks dien tijd in een billijk licht stelde. Prof. Jorissen schreef een boek over de verhoudiug van Napoleon I tot zijn broeder, den Koning van Holland, dat, in verband met zijne «Herinneringen aan M. C. van Hall" en vroegere werken , nieuw licht verspreidde over dat tijdvak onzer geschiedenis. De heer Svringar Sr. verblijdde menigeen met zijn goedkoopen druk van Neerlands heldendaden te land, door Prof. Bosscha, van wiens Schets der algem. geschiedenis mede de 18e drok het licht zag. Van Mr. Groen van Prinsterer's historische lezingen, vroeger verschenen onder den titel «Ongeloof en revolutie," verscheen een 2n druk. IIopdijk gaf een drietal Dieuwe nummers in zijn " Vóór ZOO jaren," terwijl van zijn » Oesch. des Ned. Volks « het 2e stuk compleet kwam.

Over het vroeger Maatschappelijk leven onzer vaderen , gaf Dr. Schotel weder een belangwekkend boek met platen , terwijl ter Gouw zijn en Mr. van Lennep's werk over de Viihangteekens , aanvulde met een dergelijk Boek der Opschriften. De rubriek Plaatsbeschrijving in onze letterkunde werd vermeerderd door v. d. Hoeven's Geseh. der vesting Breda, Boekel's Geschiedenis van het Haarlemmermeer, Staats Evers' Kroniek van Arnhem van 1789—1858 , en WlNKLEF Prins' Geselt.' van Schiermonnikoog. Belangrijk voor de plaatselijk* geschiedenis mag ook geacht worden de Beschrijving van den geschiedk. Atlas uit het Rollerd. stedelijk archief cn die van de Abdij Kloosterrade en de kloosters Marienthal en Sinlich door Franquinet.

Bijzondere geschiedenis van andere landen werd behandeld door Wolters , die het le deel gaf eencr Gesch. van Java; door Obreen, in zijne Gesch. v. d. N. Amerik. burgeroorlog; door Dr. Lindo , ii zijn " Opkomst van hel Engelsche volk »; door Mr. Boissevain , ovei Ierland en het fenianisme en door Dr. Jan ten Brink , over di groote Fransche revolutie.

Onder de vertaalde boeken van geschiedkundigen aard, hcrinnerei wij aan den netten en goedkoopen 2n druk van Macaulay's Gesch v. .Engeland, Bancroft's Gesch. der Verecnigde Stalen, Kolb' Gesch. v. d. beschaving der menschheid en aan den Veldtogt van 1861 in Builschland, door E. II. Brouwer bewerkt.

De oprichting vau het Heiligerlee-mouument gaf aanleiding da velerlei pennen in beweging kwamen om de aanleiding tot dat feest t verheerlijken, of (van Roomsche zijde) te verguizen. De Heere Nuijens, Brouwers, enz. gordden zich ten strijde tegen de Heere Groen van Prinsterer , Kruin e. a., cn de zeer verschillende uil komsten , waartoe ieder der partijen geraakte, bewezen duidelijk bc sommiger richting eene juiste waardeering van geschiedkundige feite in den weg staat. Dat het Heiligerlee-feest ook tal van gemoedelijl liederen , gedichten en preeken deed ontstaan , spreekt wel van zelf.

Als een der uitstekendste studiewerken op biographisch en kuns gebied herinneren wij aan Vosmaer's Rembrand! van Mijn. Behal den "ewonen bundel Levensberichten van overleden leden der Maatsc

d. Ned. letterkunde, verscheen nog een studie over George Fr. Handel, door van Kempen , terwijl v. d. Aa's Biographisch Woordenboek kalm maar geregeld zijn weg ging en het bracht tot de letter P. De Genealogische Kwartierstaten blijven steeds hijzonder de aandacht trekken.

Onder de Oudheidkundige hoeken verdienen genoemd te worden : van des Tuuk's uitgave der Manuscrits Lampongs , uit de collectie Sloet van dbn Béele ; Les pasleurs en Egypte , door Chabas ; n°. 6 van PleïTe's Etudes Eggplologiques en deel 2 van Ibn-ElAthiki's Chronicon , door Toknberg.

Op het gebied der Aardrijks-, land- en volkenkunde verdienen opmerking: van Otterloo's Leerboek der algem. aardrijkskunde,v. d. Ven's Kosmographie, Kuijper's Nederland, de Aardrijksk. handboeken over N. Indie, van de Hollander en van Pijnappel , de Schets van Amboina, door Ludeking , Wilsen's Schetsen uit O. Indïè, het Handb. der bijzondere aardrijksk. van Winkleb Prins , behalve de meest voor 't onderwijs bewerkte leerboeken van Jurrius en dienaar Page , Putz , Sohroeder-Steinmetz en Sack. Witkamp verloochent zijn gewone zwak niet in de uitgave van Landen en volken ; Rietstap geeft aardig vertelde en nuttige lectuur in de Wereldbol. Eindelijk herinneren wij nog aan de vertaalde Schetsen uil de nieuwe Kereld, naar Möllhausen, aan de Beschrijving der voorn, hergen van Zürciier en Marcollé en aan Enault's Reis door M. en Z. Amerika.

Als de beste voortbrengselen op Cartographisch gebied stippen wij aan de fraaie le aft. der nieuwe Topographische Atlas v. Nederland, door Smulders ; de niet minder fraai bewerkte kaarten van de residentiën Bagelen, Kadoe en Banjoemaas ; het le hlad van de drie historische wandkaarten van Nederland, door G. Mees Az. en de uitmuntende Waterstaatskaart van ons land, door Conrad en Bezier. De groote Blinde Schoolkaart van Ned. India, bij Blomhert, en die van Europa bij Braat , waren beide door Smulders vervaardigd. Uit hetzelfde atelier zag het licht een Kaart 'van Zuid-Holland, in 9 bladen. Noothoven van Goor gaf een nienwe Kaart van Europa in 9 bladen cn ccn dito van minder grootte. Als nienwe goed bewerkte Atlassen noemen wij den 3n druk van Kuijper's Atlas van Nederland en de nieuwe uitgave van Frijlink's Atlas der aarde, waarvan de laatste 6 aflev. het licht zagen.

Op wetenschappelijk theologisch gebied was de oogst niet groot. Het volt dan ook niet te ontkennen dat de kooplust van hoeren theologanten er in do laatste jaren niet grooter op wordt, zoodat dit den lust onderdrukt om boeken van veel studie te schrijven en eveuzcer om ze uit te geven. Konden onze geleerden er toe overgaan om even als Prof. Jongeneel de uitkomsten hunner studiën in 't Hoogduitsch weêr te geven, allicht zon dan onze theologische school ook buitenaf meer de belangstelling opwekken. Men weet echter, die gevallen zijn zeldzaam , waarschijnlijk omdat het lang niet gemakkelijk mag heeten zijne gedachten in goed Duitsch over te brengen. - Vooral in dogmatiek, kritiek en csegesc was de productie gering. Kerkhistorie ging beter. Kruseman's » Voornaamste Godsdiensten« werd opgeluisterd door Kuenen's voortreffelijk werk [over de Godsdienst van Israël; Dr. A. Pierson zette goed voort met zijn Gesch. v. h. RoomschKatholicisme en Dr. Meijboom voltooide zijn Godsdienst der Noormannen. De Studiën en bijdragen op H gebied der historische theologie, wakkerden, onder de leiding van Moll en de Hoop Schepper, de wel wat verflauwde belangstelling in onze vaderlandsche kerkgeschiedenis weder op en lokten al dadelijk de loffelijkste recensien uit. Dr. H. Q- Janssen voltooide zijn Kerkherv. in Vlaanderen; Dr. W. Schepper schreef een uitvoerige studie over den Tubinger theoloog Ferd. Chr. Baue; Prof Scholten gaf eeDe studie over het Oudste Evangelie, Stemler een dito over hei Eoang. van Johannes; en Dr Stricker bewerkte een nieuw Leven van Jezus. Van dc lang verwachte bijbelvertaling van wegc de Alg. Hcrv. Synode zag het

É

Sluiten