Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

886

NIEUWSBLAD VOOR DEN BOEKHANDEL 1919. Nos. 64-65

te Amsterdam begonnen uit te breken, welke conflicten eerst 27 Augustus, op welken dag de stakende personeelen, op een enkele uitzondering na, waar het conflict een anderen vorm had gekregen, weder aan het werk zijn gegaan. De storing, welke deze stakingen hebben veroorzaakt, was dadelijk zeer merkbaar, en tal van periodieken hebben tengevolge daarvan niet of slechts met zeer beperkten inhoud kunnen verschijnen. Daar de firma Ellerman, Harms & Co., op welker werkplaats dit blad wordt gereed gemaakt, een der eerste was, waar eene werkstaking plaats vond, is het .Nieuwsblad' van 22 Augustus niet verschenen.

De oorzaak van al deze werkstakingen was een eisch tot loonsverhooging met ƒ 5.— per week voor werklieden der eerste en tweede loonklasse, welke eisch later is gewijzigd in ƒ 3.50, ƒ 2.— en ƒ 1.— per week, respectievelijk voor werklieden der eerste en tweede loonklasse en de leerlingen. De omstandigheid dat door enkele courantdrukkerijen eene loonsverhooging gegeven werd, werkte mede om de typografen, onder wie reeds sinds geruimen tijd een ontevreden stemming merkbaar was, tot handelen aan te zetten, en eene «wilde» werkstaking, welke den Hen Augustus uitbrak op de drukkerij der firma Roeloffzen, Hübner en Van Santen, was het eerste gevolg daarvan.

Deze staking was door eene schikking met de directie van «Het Nieuws van den dag», welke courant op deze drukkerij wordt gedrukt, spoedig geëindigd, doch de roerige geest onder de typografen werd daardoor nog slechts aangewakkerd, en spoedig daarop, op Maandag 18 Augustus, brak een staking uit bij de Amsterdamsche Boek- en steendrukkerij vrhn. Ellerman, Harms & Co., waar het .Nieuwsblad' gedrukt wordt, kort daarop gevolgd door stakingen op verschillende andere drukkerijen.

Aanvankelijk scheen het niet onmogelijk, dat al deze «wilde» stakingen op eveneens «wilde» wijze zouden worden beëindigd, n.1. doordat de betrokken patroons zonder meer aan de eischen der stakers zouden tegemoet komen, doch in dezen toestand kwam verandering, toen het hoofdbestuur der Drukkerijenbonden aan het hoofdbestuur van den Alg. Nederl. typogafenbond berichtte, dat het de collectieve arbeids¬

overeenkomst door dezen bond verbroken achtte door deze stakingen, bij welke vrijwel uitsluitend leden van den A. N. T. B. waren betrokken, en welke stakingen weliswaar niet door het hoofdbestuur van dien bond werden gesteund, doch o6k niet werden tegen gegaan.

Eene op 21 Augustus gehouden algemeene vergadering der drukkerspatroonsbonden vereenigde zich met deze zienswijze van het hoofdbestuur en verklaarde zich overigens bereid tot arbitrage. Het bestuur der afdeeling Amsterdam van den A. N. T. B. deed inmiddels al het mogelijke om de stakers weder onder zijne leiding te brengen, wat na een ledenvergadering op 22 en eene bespreking met de stakende personeelen op 23 Augustus gelukte.

Inmiddels waren de besprekingen tusschen het hoofdbestuur der Drukkerijenbonden en dat van den A. N. T. B. reeds aangevangen, en waren reeds gestuit op eene gerezen moeilijkheid omtrent het karakter der te voeren onderhandelingen, n.1. over de vraag of de kwestie van het collectief arbeidscontract, dan wel de al of niet noodzakelijkheid eener loonsverhooging op de agenda der besprekingen zou vóórgaan, en hiervan was het gevolg dat het hervatten der werkzaamheden, hetwelk op Maandag 25 Augustus zou geschieden, op last van het hoofdbestuur van den A. N. T. B. niet plaats vond. Eerst toen ook deze moeilijkheid uit den weg was geruimd en het opstellen der agenda werd overgelaten aan de bemiddelingscommissie zelve, stond niets het hervatten der werkzaamheden meer in den weg, en keerden de stakers op Woensdag 27 Augustus op hunne plaatsen terug.

Eene bemiddelings-commissie, bestaande uit zeven leden, zal verder binnen acht dagen tijd over de gerezen geschillen uitspraak hebben te doen.

Tentoonstelling van Friesche kunst en literatuur. — Vanaf 15 October tot begin November zal te 's-Gravenhage, in de kunstzalen «Esher Surrey», eene tentoonstelling worden gehouden van Friesche kunst- en litteratuur. H.H. Uitgevers van boeken in de Friesche taal en van werken over Friesland wórden uitgenoodigd zich te wenden tot den Heer R. J. Cannegieter, Weimarstraat 121, te's-Gravenhage.

Sluiten