is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijdschrift voor Neerland's Indië jrg 15, 1886 (1e deel) [volgno 7]

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

469

king belastingen laat opbrengen om daarmede spoorwegen te bouwen. Het Staatsnet is, volgens den heer Sluiter, onder gunstiger voorwaarden te voltooien in het oosten : door eene verbinding Loemadjang-Probolingo, later door te trekken over Djember en Bondowosso naar Panaroekan, zoomede door eene directe verbinding Malang-Blitar; in het westen: door eenige verbindingen slechts a vol d'oiseau aangewezen. Vooral beveelt hij voor Centraal-Java de prioriteit aan eener lijn Poerworedjo-Magelang-Semarang, en hiermede zijn wij het weder niet geheel eens met den heer Sluiter. Dat een spoorweg in het Centraal-bergland van Java in alle opzichten aanbevelingswaard is, ontkennen wij geenszins; maar er bestaan, naar onze meening, ernstige bedenkingen tegen den terminus Semarang voor een dergelijken spoorweg. Waarom niet Poerworedjo-Magelang-Willem I? Daardoor toch wordt voldoende het bergland in gemeenschap gebracht met de afscheepsplaats, en behoeft, voor rekening van den Staat, geen tweede berglijn van Willem I of Ambarawa naar Semarang aangelegd worden.

Er kunnen te veel spoorwegen, too muchofgoodthings, zijn, namelijk wanneer, hetzij onderling concurreerende maatschappijen, hetzij de Staat tegen particuliere maatschappijen parallel-wegen bouwen en exploiteeren. Volgens de verklaring van alle Britsche deskundigen, is op die wijze het spoorwegnet in Groot-Brittanje verknoeid en zijn thans de Amerikanen bezig het grootsche net van Noord-Amerika te verknoeien. Welk kapitaal daartoe besteed wordt, particulier door den ondernemingsgeest bijeengebracht, Staatskapitaal van belastingplichtingen afgeperst, het kan nooit in het algemeen belang wezen dat daarvan improductief, dood kapitaal gemaakt wordt. Zelfs het reizende en transporteerende publiek, dat oogenschijnlijk door onderling concurreerende-lijnen gebaat moest worden, wordt zulks in werkelijkheid niet. De bestuurders der spoorwegen, hoe naijverig aanvankelijk, eindigen met een coalitie te vormen, liever dan elkander in den grond te booren, en la fin des fins van de geschiedenis is bestendig dat het