is toegevoegd aan uw favorieten.

Nieuwsblad voor den boekhandel jrg 70, 1903, no 5, 16-01-1903

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

NIEUWSBLAD VOOR DEN BOEKHANDEL.

oiï^ev. 200 personen, in de buitensocieteit te Zutphen aangeboden. En van den oudsten tot den jongsten, van de laagst- tot de hoogstgeplaatsten hebben meegewerkt om dien feestavond te maken ook al weer tot eene onderneming, nu een op wederkeerige sympathie gegronde ondernem-ng, van kompleet succes.

Bibliotheca neerlandia manuscripta. In de maandelijksche vergadering van de «Maat- S' schappij der Nederlandsche letterkunde», te Leiden, D heeft prof. dr. W. L. d e Vree se, uit Gent, eene voordracht gehouden over eene nBibliotheca neer- z' landica manuscripta», waarvoor hij sedert jaren ^ bezig is de bouwstoffen te verzamelen.

Het groote plan en de wijze van bewerking zette ll Spr. duidelijk uiteen. Hij stelt zich nl. voor, in 0 deze bibliotheca te beschrijven alle bestaande n nederlandsche handschriften van werken, die tot onze letterkunde in den ruimsten zin gerekend kunnen worden (dus ook kronieken, getijdeb-eken . en m. derg), in de eerste plaats natuurlijk middeleeuwsche handschriften. , Van groot belang voor de studie onzer letterkunde ] is deze onderneming, wijl men er door verkrijgen zal een volledig overzicht van alle hss., die tot dusver, meerendeels geheel onbekend, verscholen ( liggen in duizenden, zoowel openbare als particuliere boekerijen, overal in Europa.

Verder zal de bibliotheca, wijl er ook zal gelet worden op het papier en de uiterlijke versiering der manuscripten, het bindwerk enz., veel licht verspreiden over de geschiedenis van het boek en van de bibliotheken in de middeleeuwen. Van de watermerken in de handschriften zullen getrouwe afbeeldingen verzameld worden, wat aan het onderzoek naar de nog weinig bekende geschiedenis van de papiernijverheid en den papierhandel in | vroeger eeuwen, zeer te stade komen zal.

Tevens hoopt Spr. voor de geschiedenis der ontwikkeling van het schrift nieuwe gegevens te verschaffen ; zijn plan is, bij het beschrijvende werk een paceografischen atlas te voegen.

De banden, waarin de manuscripten bewaard zijn, kunnen dikwijls tot de bepaling hunner herkomst leiden. Het heeft Spr. reeds mogen gelukken, dior studie van bandversiering en van de daartoe gebruikte stempels enz., vasttestellen, dat een aantal hss. nu verspreid, voorheen tot éene en dezelfde boekerij behoord heeft of dat het binden op dezelfde plaats moet geschied zijn.

Uit de inscripties vóór- of achter in de hss. valt allerlei te leeren omtrent de schrijvers en verluchters daarvan, en het zal mogelijk zijn, 't een en 't ander meê te deelen over den tijd, die een afschrijver voor 't maken van zijn codex noodig had, over de manier waarop gecopieerd werd, en ook over het loon van den copïist en zijn maatschaplijke positie.

Spr. heeft nu reeds meer dan 5000 handschriften beschreven en hoopt in de eerstvolgende jaren

ook in Spanje, Frankrijk, Italië, Zuid-Duitschland en elders nog onbekende Nederlandsche handschriften te kunnen opsporen. Wil echter zijn gewichtige onderneming slagen, dan heeft hij de medewerking noodig van alle belangstellenden. De handschriften in openbare bibliotheken zijn natuurlijk gemakkelijk te bereiken. Maar er is zeer veel in het bezit van particulieren, van gestichten, van gezelschappen, dikwijls op plaatsen, waar men dat geenszins zou vermoeden. Ieder dus, die in het bezit is van oude handschriften, of fragmenten daarvan, of die weet, waar die te vinden zijn in zulke particuliere of andere verzamelingen, wordt len dringendste uitgenoodigd daarvan per brief of briefkaart mededeeling te doen aan prof. De Vreese, te Gent (Boulevard van het Begijnhof 95), opdat ook die verspreide handschriften beschreven kunnen worden.

Jacques Perk's gedichten. — Met betrekking tot , de eerste uitgaaf van Jacques Perk's gedichten (1882, welke de heer Willem Kloos heeft voorbe- ( reid en die verschenen is met ten inleiding van zijn l, hand en eene voorrede van mr C. Vosmaer, lezen , we in de Nieuwe Gids (Kloos' litt. kron.): dat die , bundel uittegeven metterdaad, eene onderneming (was), waaraan toen niemand anders dacht.

Maar de zorg, om een goeden uitgever te vinden, daar was natuurlijk Vosmaer de aangewezen man voor. En daar heeft hij dan ook voor gedaan, wat hij kon. Maar in den beginne zonder succes Want de een had d i t bezwaar tegen de uitgaaf en de ander dat. Het voornaamste bezwaar bestond wel hierin, dat die verzen »te gewrongen en gekunsteld» waren, en ook dat het snr.net een oreeds lang verouderden, «veel te veel gelikte vormt heeten moest.

Een der conferenties met uitgevers, waarbij de heer Kloos tegenwoordig was, vond plaats ten huize van den heer H. Binger.

De oude heer Binger... begon al heel gauw te spreken, dat ons Hollandsche publiek, na den aanval door Braga, van den sonnetvorm niet meer gediend was, en dat hij er dus niet zoo heel veel heil in zag. Het Hullandsche publiek, vermeende de heer Binger, liet zich liever winnen door «eenvoud en natuur, zooals Bildetdtjk, Beets en Ten Kate die toonenï... Maar... hij zou toch zien, wat hij kon doen. Zoo vertrokken wij. «Ik geloof niet, dat de heer Binger er veel zin in heeft», zet Vosmaer. »Fn hij zag goed, want, na eenigcn tijd, stuurde \ de heer B. inderdaad den bundel, als niet geschikt

ter uitgaaf terug.» ' Ten slotte echter verklaarde de heer Pyttersen, te dien tijde uitgever te Sneek, zich bereid, het ■ waagstuk te bestaan. En een moed heef: deze daardoor getoond, waarvoor alle Nederlanders hem dank zijn verschuldigd; maar zijde heeft hij er 1 voorzeker niet bij gesponnen, want eerst 12 a 15 - jaar later bleek van de tamelijk geringe oplaag ; een tweede editie noodig te zijn, die tegelijk, \ meen ik, met de prachtuitgave kwam.

Maar toen ging 't ook sneller, want reeds circa 5 jaar daarna kwam de 4e editie uit. j Daar deze grootere verspreiding van J. Perk s 1 verzen dus juist blijkt samen te loopen met den , tijd, dat de literaire inzichten van De Nieuwe Glas

I hand en eene voorrede van mr C. Vosmaer, lezen

meer en meer bekend werden, en ook ingang vonden, bij ons Hollandsche publiek, zou het dus niet anders als rationeel kunnen heeten, als men een oorzakelijk verband ging leggen tusschen die beide gelijkloopende verschijnselen —ontsprongen uit een overeenkomstige bron.

Over Gustav Frenssen.

Zonder dat men op de boekenmarkt bizonderlijk vour hem, of hij voor zich-zelf, reclame heeft gemaakt, is Gustav Frenssen, de schrijver van sjöïn'uhb, spoedig na de verschijning van dit werk, beroemd geworden, en niet alleen binnen de -renzen zijner Heimat. Tot dusver is het talent van dezen dichter regelmatig stijgende. „DieSandgrafin», den eersten zijner drie romans, schreef Frenssen »als er anfing, ein Mann zu werden». Het boek heeft zijn gebreken, is niettemin goed werk. Van een juiste waardeering getuigt de auteur in 't voorwoord van den tweeden druk: «Er ist seitdem ein gut Stück weiter gekommen, hat langsamer gehen und deutlicher sehen gelernt.»

In verband hiermee wel eigenaardig wat hij een der vrouwen in zijn volgenden roman «Die drei Getreuen» zeggen laat: »Wer etwas Ordentliches schrciben wtll, muss erstmal em wirklicher Mann sein», en daar andermaal Heim Heideiieter (die ook in ->Jörn Uhl» een rol speelt), dal te schrijven dan mooi is, wanneer de lezer er de gezonde kracht en vreugd uit voelt, wanneer het hem doet ademen als in westewind.

Frenssen schept karakters, die hij alle verpersoonlijkt in 't boerenvolk van Sleeswijk-Holstein. Het Dithmarsche waar zijn ouders hem 't leven schonken, nu omstr. 40 jaren terug, is't geboorteland der »drei Getreuen»: de Strandigers, man en vrouw, ei Heidtrieter; uit het Dithmarsche ook, : maar 'iets verder op, waar de dichtet-predikant : sinds 13 jaren zijn ambt vervult, klinkt ons het thonglied van den arbeid», zooals de kritiek »Jörn i Uhl» genoemd heeft, tegen, de geschiedenis van den man, die in de worsteling met het noodlot i overwon door te durven, op nieuw zijn taak in het

leven »von untcn, ganz om unten» te oeginntu.

In de engelsche journalistiek is »the latest venture» een nieuw weekblad Men and lVomen,onAtx redactie van George R. Sims.

Lucas Cleeve's nieuwe roman «The man in the street» verschijnt a.s. maandag bij Ftshcr Unwin (Londen).

Ter perse, bij Greening & Co. (Londen) drie romans" «The steeple»,door Reginald Turner „The ice maiden», door miss Maisey Reid

„Out of the past», door H. G. f. bpurretl.

ADVERTENTIEN

YbE YBES & CO., te Velp, vragen een AAN- , KOMEND BEDIENDE, P. G., extern, tegen nader I

overeen te komen voorwaarden.

Tegen half Februari a.s. wordt gevraagd een eenigszins gevorderd BEDIENDE. Aanvankelijk Salaris ƒ 400.—. Br. fr. onder het Nr. dezer Advertentie aan het Bureau van dit Blad. [215]

KERKBOEKEN.

.... .. ,.- Am heer M- D. de Lange te Veendam, waaruit

Naar aanleiding eenér advertentie van den neei & het Sn^ofSNZE kerkboeken 15 fc **>L Roedkooper kunnen geleverd worden dan v oeger" of door ons zelf, berichten wij, dat door ons aan memand tot een.ge andere conditiën wordt geleverd, dan tot die onzer bekende prijslijst.

C°ntZ TgeiyL aanbteding Za> dus alleen kunnen berusten JP^»^^ AMSTERDAM, 14 Jan. 1903. ^ i' "RAND 1 &