is toegevoegd aan je favorieten.

Tijdschrift voor Neerland's Indië jrg 18, 1889 (1e deel), no 6

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

412

wijzen op de ontvangst die de deserteurs Eensonnet en de Mey, toen ze naar den kraton te Kotta-Eadja werden opgebracht, ten deel viel. Met moeite werden zij beschermd tegen mishandeling door hun vroegere krijgsmakkers. De soldaat beoordeelt de goede woorden en beloften van den Atjeher meer naar hunne werkelijke waarde; hij weet zoo ongeveer juist wat hem daar ginds wacht. De soldaat die te Atjeh deserteert, doet deze daad in wanhoop, en het is juist op die goed gekozen oogenblikken dat de bacil zich het werkzaamst toont. De deserteur te Atjeh loopt niet over tot den vijand, maar loopt weg en komt in het kamp der Atjehers, de eenige weg die hem hier open staat. Als auditeur-militair bij den krijgsraad te Kotta-Eadja heb ik op dit onderschied — reeds in het Eomeinsche recht aangenomen — uitvoerig gewezen en door feiten zooveel mogelijk gestaafd.

Ook is den deserteur in spe de vroegere bekoring van het vreemde ontnomen. Vooral na de in vele opzichten belangrijke procedures in zake de deserteurs E. en de M., is zooveel mogelijk openbaarheid gegeven aan de toen gebleken feiten. Officieren deden op patrouilles waarschuwende mededeelingen aan hun manschappen; in de kantines werd ter lezing gelegd een toen verschenen boekje van Si-Anoe, waarin een deserteur zijne lijdensgeschiedenis verhaalt.

Volgens militaire autoriteiten werkte die bekendmaking afschrikkend. Gedurende ruim twee jaren deed zich geen desertie voor. Vooral voor den Europeaan was dan ook de kennis der feiten weinig aanmoedigend tot desertie.

Door den Atjeher in iedere beweging bewaakt, moet de blanke deserteur onder leiding van een moslimschen geestelijke zich dagelijks ijverig oefenen in het van buiten leeren en opzeggen van voor hem onbegrijpelijke gebeden en Koranspreuken, om na de besnijdenis te hebben ondergaan als geloovige te worden opgenomen, en dan toegang te hebben tot den inesdjid! De door den deserteur te verrichten diensten zijn vele en velerlei, en al staat het niet vast dat hij een zelfstandig