is toegevoegd aan uw favorieten.

Nieuwe bijdragen ter bevordering van het onderwijs en de opvoeding, voornamelijk met betrekking tot de lagere scholen in het Koningrijk der Nederlanden, voor den jare ..., 1873, 01-08-1873

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Boelcbeoordeelingen.

699

grootstmogelijke volkomenheid en harmonie zoodanig vormen , dat die vermogens zich als een krachtig, de individualiteit beheerschend werk uiten.

Ik kom tot het punt: „gemoedsbezwaren. Het invoeren van leerdwang zou gemoedsbezwaren aanranden. „ Gij moet," zegt de schrijver, „ den leerdwang laten varen, of de kinderen ook der zoogenaamde confessionneelen naar de school drijven."

Eerst een enkel woord over gemoedsbezwaren in 't algemeen. Moet men ze tellen of wegen? Ik houd mij aan het laatste en in de praktijk is het ook wel niet anders mogelijk. Er worden menschen gevonden, die gemoedsbezwaren hebben tegen het voeren der wapenen; zal men nu, daaraan toegevende, dezulken van de verplichting tot den krijgsdienst ontslaan?

Als ge met gemoedsbezwaren rekenen wilt, waar zult ge dan eindigen?

Onder onontwikkelden, die zich niet door verstand en rede, maar slechts door vooroordeel laten leiden of anderen blindelings volgen, vindt men gemoedsbezwaren van allerlei aard en soort. De meesten zijn echter geene eigene, maar om zoo te zeggen slechts nagevolgde. Partijbelang maakt gebruik van de zwakhoofdigheid der menigte en ent op haar een gemoedsbezwaar in. Met welke zal men nu rekening houden, met welke niet? Zeker toch niet met dezulken, <lie het algemeen belang in den weg staan.

Dat de meerderheid onzer natie van dat gevoelen is, is nog onlangs gebleken bij de invoering der vaccine-wet.

't Zou er ook ongelukkig uitzien, als domme dweepzucht, in dienst van laag partijbelang, in staat ware de nuttigste maatregelen in 'tbelang van 't algemeen tegen te houden, te verlammen, door eenvoudig zich van de leus gemoedsbezwaren te bedienen. Welk gemoedsbezwaar kan nu iemand