is toegevoegd aan uw favorieten.

Nieuwe bijdragen ter bevordering van het onderwijs en de opvoeding, voornamelijk met betrekking tot de lagere scholen in het Koningrijk der Nederlanden, voor den jare ..., 1853 [volgno 2]

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Mengelwerk.

de daarbij betrokken Gemeente, hetzij door eigene oprigting van Staats - of Gemeentescholen uit openbare rmddelen, of wel door ondersteuning van de bestaande en aanmoediging van te vestigen nieuwe scholen, verhelpen. De laatste, door de Engelsche Regering ingeslagen weg laat aan de vrije zelfwerkzaamheid der staatsburgers meer speelruimte en gelegenheid, en mag wel boven het eerste de voorkeur verdienen. Zijnen invloed op de oprigting en leiding van zulke door hem ondersteunde scholen verzekert zich de Staat door de voorwaarden betrekkelijk de vereischte ruimte der lokalen de inspectie, de bevoegdheid om onbekwame onderwijzers te verwijderen, enz-, van welke hij zijne ondersteunmg der scholen voortdurend afhankelijk stelt.

De betrekking van den Staat tot het volksonderwijs doet Zlch niet uitsluitend kennen in zijne werkzaamheid voor het instandhouden van goede scholen voor alle volksklassen; het vertoont zich ook in zijn handelen, hetzij dit ontbreke of meer uitkome, ten aanzien van het gebruik maken van het aangeboden onderwijs van de zijde des volks. Hoeveel ruimte ook aan de individueele vrijheid m eiken levenskring moet worden gelaten, de Staat kan niet m de volle beteekenis van het woord Cultuurstaat zijn, zoo lang hij niet een zekeren graad van beschaving tot noodzakelijkheid maakt voor het op zijn gebied op! groenende geslacht. De beschaving kan voor de groote volksmassa, even als voor de meeste kinderen, niet anders dan m den vorm van uitwendigen dwang te voorschijn komen en is steeds in zulken vorm te voorschijn gekomen. De slavernij was, met en benevens de natuurnjke behoeften der ruwere luchtstreken, de eerste ruwe vorm, m welke de mensch aan den arbeid werd gewoon