Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

KRONIEK

gevoelen, hoeveel sterker zal zich die tegenstrijdigheid ontwikkelen in het gemoed van den Oosterling. Hij komt uit het stille, wijze Oosten. Hij groeide op tusschen zijn bergen en gewijde tempels. Hij kende alleen de heilige tradities van zijn land. Plotseling grijpt het verlangen hem aan het Westen te leeren kennen en alle dingen te leeren, die het Westen gelukkig schijnen te maken. Hij verlaat zijn land en het Westen neemt hem op. Moge er ook teleurstelling zijn, de bruisende kracht sleurt hem mede. Hij voelt zijn land ver af, en erger dan dit, wat eens groot was, lijkt klein, wat heilig was belachelijk.

Inderdaad wordt het dan, hoewel hij het niet weet, zijn verloren land.

Maar het Westen verliest zijn kracht, naarmate de vreemdeling zich zijn schatten der wetenschap eigen maakt; hij ziet van veel de leege voosheid en langzamerhand rijst het heilige Indië weer aan zijn geestelijken horizont. Maar het groote trotsche Indië is onbarmhartiger dan het Westen. ,,Ik ben uw verloren land" fluistert het als de zoon weer is teruggekeerd tot zijn bergen en tempels en oude vergeten tradities, „en ge kunt mij alleen terugwinnen door eigen innerlijke kracht, de kracht die in het hart is en in het hart van uw volk."

Wordt een verloren land ooit teruggewonnen? vraagt ons de roman van Johan Koning. Zijn hoofdpersoon Sosro, de regentszoon, die in Holland studeerde en met een Hollandsche vrouw terugkeerde, geeft ons het antwoord als hij 's avonds met haar onder den sterrenhemel voor zijn woning zit. „Ik heb in het Westen iets heel héél dierbaars verloren. Ik had niet naar Europa moeten gaan."

„Je hebt toch vroeger eens gezegd, dat er iets is, dat uitstijgt boven den geest van Oost en West...." verdedigt zij haar geluk.

„Er is tusschen Oost en West een wereld van bedrogen idealen," antwoordt hij somber en daarmede vernietigt hij haar ideaal, dat liefde tusschen man en vrouw ooit Oost en West zou kunnen vereenigen.

„Tot in oneindige verte zocht haar blik. Maar de gren-

Sluiten