Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de wet der jodin. i üq,

de gebrekkigheid der zedeleer moet gezocht worden, of in de wetten van een volk, te vernemen, dat de behoefte , de onkunde en het ongeluk , hetzelve tot zulk eenen trap van wanorde en misdaad vervoeren ? In andere Godsdieniten laten plompe of behoeftige menfchen zich tot het fpel, tot de ondeugd, tot de dieverij» tot losbandigheid vervoeren, naar gelange van den aard van hunne levensftanden en de verfcheidenheid van humeuren. Hier is het altijd woeker; deze daadzaak , dunkt ons, zou alleen allen twijfel kunnen wegnemen, en wanneer de Joden zeggen, dat zij geene woekeraars zijn, dan omdat zij ongelukkig zijn, zou men hun kunnen antwoorden, dat het ongeluk en de onderdrukkingen de menfchen verlagen, maar dat zij hun dit karakter in hunne vernedering niet beftendig en eenparig doen aankleven.

Twijfel lijdt het niet, dat eene onpartijdige opmerking tot het gevoelen leidt , dat de Joden niet naar andere volken zwemen, of liever , niet ophouden met hun in tegen Helling te zijn , dan naarmate hunne gehoorzaamheid aan hunne wet minder blind en minder volkomen zij. Zien wij niet de Portugeefchc Joden weinig werks van den Thalmud maken? De aanzienlijke Geleerden onder de Hoogduitfche Joden, hun vermaarde Mendelsohn , hadden zij grooten eerbied voor de Pvabbijnen ¥ eindelijk zijn dezulken, die wij onder ons de wetenfchappen zien oefenen en vereeren, devooten ?

een blinde , wiens gansche gezigt oog was.

D'alembert heeft het volgende voorbeeld van de in- en uitwendige vatbaarheden en bekwaamheid eens blind geborenen aangevoerd, hetwelk ten uiterfte merkwaardig is. Een blindgeborene, die te Paifaux, in Gatinois, woonde, was een Chimist en Muzijkant. Zijnen zoon leerde hij door karakters, die in verheven werk gefneden waren, lezen. Hij velde een juist oordeel over de fymmetrie. Den fpiegel noemde hij eene machine, welke de dingen buiten zich verheven (tn rc-

Sluiten