Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

VAN GOTTiNOEN NAAR DE HARTZ»

«eer. Die grenzen, even als die van alle andere driften , laten in de bijzonderheden zich moeijelijk bepalen j doch de natuur wijst het grondbeginfel aan. Geenen dorst te gevoelen is de eindpaal van het ware vermaak van drinken; geene onderdrukking te gevoelen, is dia des waren vermaaks der vrijheid. Maar indien het drinken op zichzelve het voorwerp der begeerte wordt, is alle grensfcheiding weggenomen; maar het vermaak verzwakt altijd door het genot, en het prikkelmiddel op het verzwakte zintuig moet telkens worden aangezet. Aldus verliezen de geestiglte dranken hunne kracht; alleen door een herhaald gebruik wordt de indruk gevoeld; hij, die, alsdan, flechts wijn met water gemengd aanbiedt, om den dorst te lesfehen, is een fchenker, dien men voorbijgaat; gretiger wordt hij bezocht, die door de meest verhittende dranken hem zoo goed als vermoordt.

In 't oogloopende is de toepasfing op allerlei Vrijheidszucht. Zoo haast deze zucht verder gaat dan tot de begeerte om geene onderdrukking te gevoelen * dat wil zeggen, eene begeerte wordt om te gevoelen dat men vrij is, dan loopt zij in een uiterde, en houdt op een middel van geluk te zijn. Want welhaast worden de daden, door welke men het gevoelt, hebbelijk en maken geenen indruk meer; 't is derhalve alleen door derzelver getal en kracht onophoudelijk te vermenigvuldigen, dat men gelooft vrij te zijn; en dikmaals is het ftaatkundig ligchaam vernietigd, voor dat men heeft kunnen zeggen: 't is genoeg. Zoodanig is de gefchiedenis van alle volken, die geen duidelijk denkbeeld hadden wat het zij, vrij te zijn, en daardoor de grenzen overfchreden hebben; men heeft hen onrustig en ongelukkig gezien te midden der genietingen, welke zij voorheen als het toppunt der eere befchouwd hadden, üit noemt men verlicht worden: mij dunkt dat het is verdwalen en verloren gaan. Gelukkig, zoude ik liever zeggen, gelukkig de volken , tot welke het verhoogde denkbeeld van vrijheid geen toegang vindt, en van de Staatkunde geen kennis hebbende, de onderdrukking wederdaan, even gelijk de mensch zich drinken aanfchaft wanneer hij dorst heeft.

Wanneer de Beduurders en die beftuurd worden onderling te vrede zijn, vindt de Staat duizend hulpmidX 3 de-

Sluiten