Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

KRONIEK DER LETTEREN

107

heeft zij behandeld van een Duitschen koetsier, die een eerlijk man blijkt en der schr. het in 't rijtuig vergetene terugbezorgt; in welhaast zielsbeschamende realiteit wordt het wantrouwen van een kring reizigers verteld, waaraan de moraliseerende titel: »Een Mensch«, een bedenkelijken nadruk toevoegt.

Ontgaat het de schrijfster dat er onder arm en rijk wel eenzelfde percentage eerlijkheid moet schuilen, dat voornaamgeboren menschen niet alleen onder de bezitters van geld schuilen? Waarheden als gemeenplaatsen, stellig! Niettemin vertreden.

Ook de laatste, de achtste schets van dezen bundel, getuigt weer van eene wrange on-literaire veroordeeling eener O.W.ersmevrouw, wier gedragingen maatschappelijke gevoelens in Top Naeff's ziel doen te voorschijn treden, inplaats van haar schrijversinstinct te treffen.

Door deze kleine luyden te hekelen, heeft Top Naeff, als eenmaal Beets, een wrevel gewekt, die haar waarde als schrijfster schaadt. Het wonderlijke en verwarrende is nu dat juist diezelfde kleine luyden haar zoo gaarne lezen: een verschijnsel als op de colleges van wijlen Professor Bolland, wanneer zijn minachting voor de vrouwen en voor vrouwenrechten, het ijverigst genoteerd werd door. ... de vrouwen zelf, die voorovergebogen over haar cahiers opschreven, getrouw — haar eigen minderwaardigheid.

Als geheel kan deze bundel schetsen dan ook niet halen bij een vorigen: »Voorbijgangers«. y>Een Confrontatie« lijkt ons de belangrijkste schets in dezen bundel. Het September-nummer van »De Stem« opende ermee. Een kinderteekening komt erin voor, die aan de onvolprezen kinderteekeningen van Jan Sluyters herinneringen draagt in de objectieve en daardoor zoo overtuigende detailleeringen. En in deze schets bloeit de genegenheid voor Top Naeff weer zoo warm op, kan men zich verlustigen in de diepe aandacht — en wat is zij anders dan diepe belangstelling, dus liefde, welke de schr. haar onderwerp toedraagt — zoodat zij treffende woorden vindt, wanneer het gaat om het zich her-vinden van een vrouw in een kind, zij het dan het kind van een ander. En niet den gewrongen humor als in de schets Een Mensch ', doch den direct-beeldenden vindt men hier! Top Naeff op haar best: de Top Naeff der milde tooneelkritieken, nooit voornaam doend doch voornaam zijnd, want eenvoudig, vol speel schcn ernst. Proza, dat — hoewel lijdend aan klaarheid — in zijn zoekenden tocht, diepe schachten vindt en ingaat om leed te delven en gemis.

MARIE VAN AALST.

Sluiten