Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

EEN TERUGGANG?

leven«. Dan gaat Coster na, hoe deze mystiek tot uiting komt bij Ruusbroek, Thomas a Kempis en Zuster Hadewych. Van Zuster Hadewych's werk b.v. vertelt hij: »Ook haar werk is één der toppunten van den Europeeschen geest. Zij heeft het volbracht om een uiterste van vrouwelijken, donkerstroomenden hartstocht te vereenigen met de duizelingwekkende speculatie van den geest, die zich op Indische wijze over zijn «onzegbaren grond» bezintcc. (p. 19) Uit deze karakteristiek blijkt dus, wat Zuster Hadewych in haar werk behandeld heeft, blijkt haar motief.

In de literatuur van Vondels eeuw komt dan volgens Coster het Hollandsche volkskarakter tot uiting. »Eenvoud, standvastigheid en voorzichtigheid zijn er de edelste kenmerken van en dan een groote trouw en een onverwoestbare liefde tot het leven, dat zich als diep en gloeiend Godsvertrouwen tot in een oneindigheid projecteert«. En geheel in analogie hiermee schrijft hij van Vondel, dat deze »heel het maatschappelijk en geestelijk leven van de Nederlandsche Republiek, die ondertusschen groot geworden was en machtig voor het oog der wereld...., in reeksen schoone drama's« samenvatte, (p. 24) Men weet dus wederom, welke motieven Vondel behandeld heeft.

Van de Nederlandsche literatuur na 1880 geeft Coster deze typeering, dat zij zich ontwikkeld heeft van de «natuur naar den geest». De natuur vooral in Gorter, de geest in Roland Holst, Boutens, Leopold en verder de jongere auteurs. Van deze auteurs gaat Coster dan hun ziele-ontwikkeling na, zooals die tot uitdrukking komt in hun werken. Een enkel voorbeeld over Boutens: »Het ideaal, dat Henr. Roland Holst zich in haar jeugd ontworpen had, en daarna verlaten voor een grooter en tragischer leven, wordt als 't ware door dezen dichter heropgenomen en dieper en wijder doorleefd. Na moeizame voorbereiding bereikt het in den beroemden bundel »Stemmen« zijn rijpheid. Zijn representatieve grootheid ontleent dit boek aan de centrale, innerlijke gebeurtenis, die er in bezongen wordt: het mystische moment, het oogenblik, dat de ziel door een redelooze vreugde doorbroken wordt en in die

Sluiten