Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

5lö OVERDÈN INVL.DE PvBESCHAaFDH.öP DEN kOOPiïANDEt.

ften en wetenfchappen , wier weldadigen invloed wij op' den handel zagen, op alle mogelijke wijze te bevorderen, en vooral de fcholen, waar de eerde grond tot alle befchaafdheid gelegd wordt, zoo veel in ons is, voor te ftaan en te bevorderen; zoo zullen wij in ons Vaderland wedijveren met de befchaafdfte volkeren van Europa, nijverheid aan ware verlichting paren en door onze Geleerden te begunffigen en onze kunftenaars te beloonen, niet cijnsbaar worden aan vreemdelingen, wanneer wij bij geen' anderen zoeken, wat wij bij ónze eigene landgenooten vinden kunnen. Zoo zullen wij eene duurzame bron van welvaart óns verfchaffen, ert daardoor ook werkelijk overtuigd worden van den invloed der befchaafdheid op den koophandel.

algemeene schets der mensciien.

NietS is nutteloozer dan de menschkünde , indien zij niet diene om zich zeiven te kennen; allen zijn op eene zoo zonderlinge wijze gewijzigd, dat men niet tegenzin zich zeiven, als tot dezelven behoorenden 2ou kunnen befchouwen, indien geene geheime kundig, heden ieder eenen aangaande zijnen pligt onderrigtten; of liever, indien men, onder de menigtei die den aardbodem bedekt, niet eenigen opmerkte, welke zijn 't geen de Rede wil dat wij zijn zullen, en aan welken alleen , misfchien, ons gefïacht den glorierijken titel vaiï redelijken is verfchuldigd, welken het zich toeeigent.

Al wat de menfchen ontzettends ondernemen, en waarin zij bijkans altijd hun doel treffeh; zoo vele gedenkteekens hunner nijverheid, allerwege verfpreid; a! wat zij volvoeren, om zich rust en veiligheid te verfchaffen; die verwonderlijke orde, die de Koningrijken, de Gemeenebesten, de Maatfchappijen doet ftand houden; die veeljarige achtereenvolging van het gebiedend gezag en de gehoorzamende onderwerpelijkheid; de eenparigheid, met welke alles omwentelt, en alles zich beweegt, zonder dat wij bijkans de oorzaken bemerken, welke derzelver duurzaamheid doen {land houden : dat alles bewijst, dat de menfchen, in 't algemeen genomen» iets grootsch zijn. Maar wanneer ik lien * hoofd

Sluiten