Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

BIJ DEN ZEVENTIGSTEN VERJAARDAG

kleur aan geeft. Toen, nu al weer lang geleden, zijn groote werk »Het Recht van den Sterkste« verscheen, sprak men van een meesterwerk der naturalistische school. Zoo realistisch en sterk als in dit boek was nog nooit in het Neder landsch het leven der plattelanders beschreven. Het naturalisme kan men er gevoegelijk buiten laten. Buysse gaf er een kunstwerk mede, een zuiver kunstwerk, waarop dus geen schooletiketje van toepassing is. Later schreef hij »Sursum Corda«, dat langdradig is en nu en dan vervelend. Hij had zijn belangstelling in de richting van de dorps-aristocratie gebracht: notarissen, dokters, secretarissen en burgemeesters op het platteland. En zijn volk — dat waren en dat bleven toch de boeren, de wildstroopers en de zwervers. Van hun leven vertellen, dat was voor hem geen kunst. Maar kijk, vertellen van de plattelandsaristocratie, dat was toch weer iets anders en daar heeft hij moeite mee gehad. Die moeilijkheden hebben hem parten gespeeld. Hij schreef »Wroeging«, het verhaal van den burggraaf André d'Heilly, met nog een naam, die ons niet te binnen schiet, een burggraaf, wel levend op het land en onder het boerenvolk, maar zijn levensverhaal is vol liaisons en ontrouw aan zijn echtgenoote en het slot — zijn minnares verdrinkt zich met haar kind — is vreeselijk dramatisch, melodramatisch bedoelen wij. Dit is een slecht werk van Buysse geweest. Wat hij toen gaf, kwam niet »uit de bron«. Buysse is een man van den eenvoud, die onder het volk moet zijn, dat hij door en door kent. De gecompliceerde passies van een verfijnde en geraffineerde klasse kan hij niet analyseeren. Hij is er misschien te sterk en te eerlijk voor en hij heeft dat ook wel begrepen. Die menschen hebben na »Wroeging« gelukkig niet meer ernstig zijn aandacht gehad.

»Zomerleven« en »De vroolijke Tocht« zijn werken van Buysse, waarin vooral het beschrijvend element overheerscht. In »Het Bolleken« en »Het Ezelken», om een paar voorbeelden te noemen, domineert de humor, van die echte, gezonde volkshumor, die aandoet als een frissche wind om verhitte slapen. Herinnert men zich die kleine tragedie vol fijnen humor van »Het Ezelken«? Het Ezelken is een oude vrijster,

Sluiten