Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

KRONIEK VAN DEN KUNSTDANS.

nieten, moet verschillende dingen in het oog houden en zich over het standpunt, dat hij bij het bezoeken van andere dansavonden inneemt, weten heen te zetten. Daarom is het waarschijnlijk wel juist gezien, dat Jodjana de Javaansche danskunst in het algemeen en bovendien elke dans afzonderlijk door zijn vrouw laat verklaren en toelichten. Ik heb in de danswereld de bedenking hooren opperen, waar het met de kunst heen moet, wanneer de kunstenaar, die toch juist door hetgeen hij biedt zijn gedachten en gevoelens aan anderen moet kenbaar maken, deze gedachten en gevoelens nog eens tevoren laat uitleggen. Hierin ligt natuurlijk in het algemeen veel waars, maar, wanneer het publiek tegenover een bepaalde kunst vreemd staat, zooals hier tegenover de kunst van een geheel ander ras, dan lijkt mij eenige explicatie zeer zeker gemotiveerd en zelfs gewenscht.

Een standpunt, dat a priori overwonnen moet worden, is, dat men komt om een verhaaltje te zien. Dit geldt niet alleen voor de avonden van Javaansche danskunst, maar ook voor tal van Westersche dansvoorstellingen. Een zeker deel van het publiek wil in elk boek en in elke voorstelling een verhaaltje zien en vergeet, dat de kunst zich in dit opzicht niet laat binden. Denzulken zal veel, dat hun geboden wordt, ontgaan, niet het minst bij Jodjana's dansen.

Wat men dient te onderscheiden is de gestileerde handeling van den traditioneelen dansvorm en de gestileerde beweging van het traditioneele gebaar. Deze beide zijn in den dans zoo innig met elkaar verbonden, dat het onmogelijk is hen van elkaar los te maken, men moet het geheel kunnen genieten, zonder te trachten den dans te ontleden.

Twee van zijn dansen zijn in mijn herinnering de schoonste gebleven: Miroedho, opstanding, die geen wilden strijd en vreugdedronken overwinning beeldt, maar een taai volgehouden worsteling en een stil, trotsch-heerlijk genieten van de bevochten vrijheid en Vishnoe, driedeelige dans van den drie-eenheidsgod, vol wijding en extatisch goddelijke schoonheid, als een zich voltrekkend wonder

Hoewel in wezen geheel anders vertoont de danskunst

Sluiten