Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

OOST-AZIATISCHE KUNST.

1119

nieuw geboren licht en zuiver als de dauw, die gloeit in regenboogkleuren aan de toppen van het devoot neigend gras.

Zoo verschijnt dit roerlooze Beeld ons als symbool van opperst Zwijgen en Onbewogenheid van gemoed, waarin het wonder bloesemt van het schoon-verstilde Menschengelaat, schoon in zijn onberoerde smetteloosheid, overtogen van den hemelglans van zielevrede.

Opmerkelijk is de wisseling in de houding van de rechterhand, die men waarneemt bij het achtereenvolgens beschouwen der zes typen. In die handhoudingen, na elkaar gezien, voelt men een ademlichte beweging : de uitvloeiing der geestelijke krachten. Door die gebaren zijn de zes typen van Dhyani-Boeddha's van elkaar te onderscheiden, die overigens bij eersten aanblik volkomen aan elkander gelijk schijnen, hoewel aandachtige beschouwing kleine verschillen in de lijning der gewaadzoomen en onderscheid in de expressie van het wijsheidsgelaat ontdekken kan. Die handhouding openbaart een wijziging in de geesteshouding van één en denzelfden verheven Persoon, wiens ziel door meditatie en concentratie van het gedachtenleven telkens in een ander stadium van beschouwing der hoogste Wijsheid treedt, zonder te wijken van haar troon van eeuwigheidsrust. Het verborgen leven der ziel wordt door die handhoudingen kenbaar. De rechterhand is het eenige lichaamsdeel, dat psychisch acteert. Overigens is het lichaam in al zijn deelen volmaakt passief, maar dan een passiviteit, die openbaring is van het meest krachtig gespannen geestelijk leven. De Boeddha is wakende. Zijn zielepoorten staan wijd geopend in de straling van het eindelooze Licht, dat niet opgaat noch ondergaat, maar zonder begin of einde is in het hart der eeuwigheid. De Boeddha is geen droomer, maar een Schouwer dei Wijsheid, een Peinzer, achter wiens effen voorhoofd machtige denkhamers door goddelijke krachten worden gedreven. Zijn brein is een machtige werkplaats gelijk de kosmos, waarvan de Ontwaakte zelf getuigde in zijn zielezang :

Sluiten