Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

TRISTAN EN ISEULT

ook wederom hetzelfde ontvoeringsmotief in gewijzigden vorm.

Een Iersch harpspeler speelt aan het hof van Cornwall op voorwaarde, dat koning Mark hem zal geven wat hij wenscht. Hij eischt nu de koningin als belooning voor zijn spel, en Mark is noodgedwongen verplicht hem Iseult af te staan. De Ier wil de koningin mede naar zijn schip nemen, als juist Tristan uit het woud terugkeert en haar bevrijdt. Vergelijk hiermede bijvoorbeeld de episode uit de »Chevalier de la Charette« van Crétien de Troies, waarin koningin Guinevere door Kay van het hof weggevoerd wordt en afgestaan aan den vreemden ridder Méléaguant, die haar aan het hof was komen opeischen. Laat deze aanhaling van een der vele ontvoeringen, waaraan Guinevere in de verschillende Arthurromans bloot staat, voldoende zijn om de overeenkomst met de boven beschreven episode aan te toonen.

Behalve dit hoofdmotief vinden we in de Tristanverhalen vele sagenmotieven verwerkt. Zonder in bijzonderheden te gaan, wil ik hiervan enkele noemen. Naast duidelijke sporen van het sprookje der jonkvrouw met de gouden lokken vinden we trekken van de bekende middeleeuwsche vermommingsverhalen. Tristan verschijnt herhaaldelijk vermomd voor zijn geliefde, als bedelaar, pelgrim, harpspeler, melaatsche, monnik of nar. Iseult's dubbelzinnige eed en het daarop volgend godsoordeel is ook een algemeen verspreid thema en vindt zijn parallel in de IJslandsche Grettissage.

Het begin en het einde van de Tristanlegende, zooals we die uit de litteratuur kennen, zijn waarschijnlijk van jongeren datum.

Het was de gewoonte om de groote helden van de «chansons de geste» van «enfances» te voorzien. Dus bedacht een dichter het verhaal van Tristan's geboorte en jeugd, hierbij gebruik makend van den naam, welken hij naar volks-etymologischen aard in verband bracht met «triste». Voor het einde der legende, de episode van Tristan en Iseult van Bretagne, vindt Bruce *) een oplossing in het voorbeeld van de

Op. cit„ p. 188. ui 3

Sluiten