Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

KARAVANSERAI.

Ontzaglijke hoeveelheden suikerrietstengels, veel langer dan manshoogte en bijna alle van een polsdikte, lagen op het fabrieksterrein opgestapeld.

Er werd gemalen, gekookt, gekalkt, gezuiverd, gedroogd — het was een bedrijvigheid van belang. Both nam een kijkje in alle afdeelingen, nam inzage van alle boeken en stelde zich op de hoogte van den staat van zaken tot in de kleinste bijzonderheden. Van Arkel had ook even een kijkje genomen en zocht daarna zijn fortuin: die fabriekszaken interesseerden hem weinig.

Eerst probeerde hij een poosje te rusten in de administrateurswoning; ze was koel, lag geheel in de schaduw van waringgins, waarvan de kroon haast een bosschage vormde op zich zelf door de tallooze luchtwortels, die zoodra ze den grond hebben bereikt weer aangroeien tot stammen. Maar de administrateurs vrouw, een nonna die volstrekt geen Hollandsch sprak, hield er een verzameling van boschhanen op na, prachtige dieren, in groote kooien van wit hout. Kraaide er ergens in de kampongs, rondom de woning, een haan, dan antwoordde de heele bende. 'tWas om dol van te worden. — „Bagoes,') menéér, ja?" zei mevrouw, en van Arkel zei ook „bagoes!" maar ontvluchtte het lawaai.

Hij ging den omtrek verkennen, liep de dessa door; de bamboezen huisjes, laag in dc schaduw van djeroeks, mangga's, tamarinden, klappa's, sierlijke pepaja's en tal van andere vruchtboomen, rustten vredig: hier en daar zat een vrouw te batiken, bloemen tooverend op eigen weefsel, guirlandes, sterren, wonderbaar elegant; elders waren jonge meisjes bezig met padi8) stampen en bras 3) ziften, — een gardoeman — wachtend bij

uit- en ingang — tokkelde op een rebab *) De heele dessa

was ingesloten door een dichten wand van bamboedoerie,'} stam aan stam — dat wondergras der tropen, waarvan de stengels tot stammen groeien en hoog in de lucht de fijngeveerde pluimen een vollen krans van kantwerk vlechten.

Dwars door de dessa liep een breede weg van in- tot uitgang, bewaakt door wachters, gardoe's die op uitgeholde blokken — tong-tongs — de uren slaan, of naderend gevaar verkonden.

>) Mooi! ») R^jst in de aren. 8) Rijst in balster. *) Eénsnarige viool. 6) Prikkelbamboe.

Sluiten