Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

IO

Om godsdienst wil, nademaal de opstand niet vooral om dé „wterlijcke" (d.i. burgerlijke) vrijheid, veel meer om die der gereformeerde religie begonnen was. Grof van taal, zooals deze voor het overige moedige kampvechters menigmaal waren, vergeleek hij de heeren van den gerechte deswege met epicureïsche zwijnen, die alleen aan hun voer en nooit aan hooger dingen denken, wat Jan van Hout zóó driftig maakte, dat hij zijn pistool te voorschijn haalde en tegen

Papieren Noodmunten tijdens het beleg geslagen.

den burgemeester zeide : „zal ik hem er af lichten ?" Gelukkig kon Van der Werf hem tot bedaren brengenl0). Ziethier de twee richtingen tegenover elkander, de precieser calvinisten en de rekkelijker gereformeerden, de laatsten, met een toen en nu nog slecht begrepen woord, libertijnen gescholden. De geschiedenis noopt ons het met Van Hout tegen ds. Taling te houden. Want vooreerst was onder die vrijheid immers stellig ook de vrijheid van godsdienst begrepen en voorts hebben velen, schoon niet van gereformeerde religie, de zaak van den opstand trouw gediend u).

Het was ook tijdens dit eerste beleg, dat vrouwen onder leiding van Anna Sandelijns de armenzorg ter hand hebben genomen, zonder dat echter lang te kunnen volhouden. Eigenlijk gevochten is er weinig, honger geleden in het geheel niet. Wat wèl noodlottig had kunnen worden was de twist om het gezag tusschen de stadsregeering en den gouverneur der stad van 's Prinsen wege, George van Montigny, heer van Novelles, die meteen over de 800 Waalsche soldaten van het garnizoen bevel voerde. Aan zijne dapperheid bestond zoo min twijfel als aan zijn ergerlijk leven. De preciesen hadden hem eerst tegen de rekkelijke magistraat gesteund, maar toen moeten loslaten. Het kwam zóó ver, dat De Novelles drie burgemeesters en hun dienaar (wel niet van Hout) dreigde te doen hangen. Nog erger, er is ook verraad geweest, „althans" eene poging van burgers en uitgeweken glippers om den vijand de Hoogewoerdspoort te openen. Doch plotseling veranderde de toestand, 21 Maart 1574 brak Valdez het beleg op. Wat was er geschied?

Sluiten