Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

EKONOMISCHE EKONOMIE

297

tot onderling evenwicht zijn gekomen, maakt den eisch eener internationale Umwertung aller Werte ook op dit gebied tot een logische noodzakelijkheid en stempelt het niet gehoor geven aan dien eisch tot een achterlijke, onpraktische, onekonomische kortzichtigheid, die met recht mag worden beklaagd en veroordeeld. Het huidige kapitalisme is onpraktisch, verkwistend, onekonomisch, ondanks de kunde, energie en zuinigheid van zijn groote leiders, omdat de mogelijkheid en dus de wenschelijkheid van een praktischer, zuiniger, ekonomischer produktiesysteem tot het bewustzijn is doorgedrongen. Het is zinloos dat een uit ethisch of hygiënisch oogpunt waardeloos, ja schadelijk objekt toch, terwille van het individueel voordeel van enkelen, ten koste van den arbeid en de gezondheid van velen en ten bederve van den goeden smaak der geheele gemeenschap wordt geproduceerd. Het is zinloos nuttig bruikbare krachten te verspillen terwille van nuttelooze produkten. Het is overbodig een fetisch te aanbidden wanneer men de gevreesde machten kan beheerschen. In de ethika is dit inzicht doorgedrongen, hier is de bevrijdingsoorlog uit den dwang van het fetichisme der overgeleverde vooroordeelen in vollen gang. Maar ook uit de ekonomie kan het fetichisme verdwijnen; het is thans, bij den huidigen stand der beschaving, overbodig dat de mensch nog langer de slaaf blijft van een „waar".

Het inzicht in de ongerijmdheid of liever het

Sluiten