Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

197

JAARTAL 1899

En ook, zou vader en moeder niet beiderzijds hooger staan en vrijer voor God uitgaan, indien ze hun kinderen die ten huwelijk gaan, niet enkel van kleeding en huisraad voorzagen, maar ook, en bovenal op dat ééne aandrongen, dat ze ook hun huwelijkSAegm in den naam des Heeren maken, d. i. het in alles instellen naar den welingedachten eisch van zijn heilig Woord?

De tweede meditatie handelt over Deut. 6 : 7, en draagt denzelfden titel als de geheele bundel: Als gij in uw huis zit.

Of kerkeraden dit schoone boekske bij huwelijksbevestiging veel hebben uitgereikt, is ons niet bekend; wel, dat het in menig gezin niet zonder zegen als Zondagslectuur aan de huistafel is voorgelezen, en nog urtnemenden dienst doet als geschenk voor verloofden en jonggehuwden.

152. Evolutie. Rede bij de overdracht van het rectoraat aan de Vrije Universiteit op 20 October 1899.

Van deze rectorale oratie gaf De Heraut het volgende verslag:

Onze negentiende eeuw, zoo ving spreker aan, sterft weg onder de hypnose van het Evolutie-dogma. De Christelijke actie leefde wel krachtiger op, dan sinds de dagen der Reformatie ooit plaats greep, maar bepaalde zich nog te eenzijdig tot de practische en mystieke zijde des levens. In het centrum der intelligentie telt de Christelijke grondgedachte zelfs minder meê dan in de eerste helft dezer eeuw. In het centrale bewustzijn der menschheid heerscht thans de Evolutieidee, die daarom zulk een kracht ontwikkelt, overmits ze de atomistische detailstudie tot eenheid herleidde, en weêr een antwoord gaf op de vragen naar het ontstaan der dingen. Het Ignorabimus acht de Evolutie te boven te zijn gekomen, en met al het enthousiasme van een nieuw geloof mag het spreken van een veni, vidt, viel.

Wat men echter mist is de geestelijke veredeling van het algemeen bewustzijn, die anders van het opkomen van zulk een nieuw geloof de vrucht placht te zijn. Eer maakt zich een geest van brutale machtsusurpatie door geld en wapengeweld van de personen, van de groepen en van de volkeren meester. De Vredesconferentie toonde al te gereed den afstand tusschen onze idealen en deze tukheid op macht Kipling heeft dezen geest in het Engelsche volk gebracht en de Transvaal dreigt er het slachtoffer van te worden. Amerika's expanston drijft in gelijke richting. Het toenemend militairisme is soortgelijk verschijnsel. Het pachtsysteem op China toegepast de verdeeling van Afrika, de geweldenarijen tegen de Armeniërs, straffeloos gepleegd, het proces van Rennes, en dat te Belgrado, de opkomst der stierengevechten en zooveel meer, het wijst alles op een zin voor het geweldige en gewelddadige. En tegen die onedele neiging gaat de Evolutie niet in, maar ze bevordert haar. Er zijn sterken en zwakken, zoo leeraart ze, er is een struggle for Ufe; de zwakken moeten onderliggen, de sterken overwinnen. En dit harde feit wordt

Sluiten