Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

219

JAARTAL 1899

onderdrukking, waar er zooveel andere wegen open liggen om denzelfden uitslag te bereiken door vreedzaam overleg en vriendschappelijke onderhandeling?

In October 1899 brak de Boerenoorlog uit.

In het Februari-nummer van het deftige tijdschrift Revue des deux Mondes zette onze landgenoot Dr. A. Kuyper het volgend jaar in een welgedocumenteerd opstel voor de Franschen de ware redenen van de Zuid-Afrikaansche crisis uiteen, eindigend in een pleidooi ten gunste der Zuid-Afrikaansche Republieken. Algemeen oordeelde men, dat Dr. Kuyper hiermee een goed werk had gedaan. Naar aanleiding van zijn vermaard #ev«e-artikel, werd de schrijver zelfs ter audiëntie ten Dampaleize door H. M. de Koningin kloek toegesproken.

Het artikel werd vertaald in het Engelsch, Nederlandsch, Duitsch en Zweedsch.

Aan de Nederlandsche vertaling ontleenen we hier het begin en het slot:

De negentiende eeuw loopt ten einde. Wat luidde haar in ? Een belofte van vrijheid. Een roep om recht.

Aanvankelijk voldeed zij aan veler verwachting. Daar werd menige boei geslaakt, menige hervorming ingevoerd.

Dat zij thans, wegschemerend weldra in 't verleden, haast in haar laatste ure, besmet moest worden met een geweldenaarskrijg, dien niets rechtvaardigen kan!

En toch, wat schoone droomen had de Haagsche Conferentie den volken voorgetooverd die gebukt gaan onder de wassende vracht der militaire lasten! In 't vervolg zou arbitrage, zonder eenig geweld van wapenen, de twisten tusschen de Staten slechten... en ziet nu hoe Engeland — Engeland dat in den Haag als een van de ijverigsten er om kampte — bij 't eerste krijgsgeluid hardnekkig de arbitrage wegduwt en het ding niet meer wil kennen! Weer heeft een Kerstnacht de blijde boodschap verkondigd: „Vrede op aarde!" — bijv. onder de inboorlingen die opgingen naar de nederige bedehuizen van onze missionarissen... en ziet nu hoe, in stomme verbazing, die wilden staren naar een moordbedrijf tusschen Christenen, om te zien, wie 't eindelijk winnen zal, de Christen van Europa, of die van Afrika! Altijd had Engeland zich groot gevoeld als kampioen van de onafhankelijkheid der zwakke en verdrukte volken... en ziet nu hoe, daarginds grijsaards van 70 jaar en hun kleinzonen van 14, van alle kanten naar de rotsen moeten snellen om uit te zien naar 't Engelsche leger, dat oprukt tegen de vrijheid van hun vaderland!

Daar is een noodkreet opgegaan, een kreet uit het geweten van Europa, dat opstaat, niet tegen den Turk ditmaal, maar tegen het land van Burke en Pitt, tegen het land dat weleer zoo prat ging op zijn aangeboren rechtsgevoel.

Maakt dit schouwspel niet wanhopig? Zou er een kink in den vooruitgang komen ? Zullen wij, in de eeuw die vóór ons staat, op onze schreden teruggaan?

Sluiten