Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

SLOTBESCHOUWINGEN

35S

hem opgedragen taak het tegendeel vorderden of medebrachten. Zijn oprukken over de Marne, waarop wij nog zoo even hebben gewetaüb getuigt vóór hem persoonlijk, van 't geen wij zeiden. Zijn goedkeuring van von Quast's overgang van de Marne op 2 September bij Chateau-Thierry — een geheel zelfstandige daad van dien commandant van het 9e legerkorps — bewijst dat hij de „werktuiglijke gehoorzaamheid'' ook met van zijn ondergeschikten eischte, doch afwijking „op prijs stelde," waar die door het dienstbelang werd gemotiveerd.

In dit opzicht gelooven wij, dat men in Frankrijk meer „mystiek" zoekt in het Marne-drama, dan er in te vinden is. En dat ook de beschouwingen over het karakter der discipline in Frankrijk en in Duitschland eigenlijk geen steek houden. Machinale gehoorzaamheid verlangen, altijd en overal, doet geen enkele chef, met een ruimen blik begaafd, in wiens hoofd een heldere geest huist. Maar het afwijken van bevelen moet gewettigd worden door overwegende belangen van de te verrichten taak, anders gaat het over in indiscipline; een gevaarlijk kwaad, waarvan de gevolgen meestal noodlottig zijn.

En waar men zich in Frankrijk zoo menigmaal meent te mogen verheffen op de ruime opvattingen inzake de krijgstucht, is het niet ongepast nog even te herinneren aan het feit, dat indiscipline aldaar, ook reeds in de eerste periode van den oorlog, niet zelden voorkwam; dat zij tot uitspattingen leidde van benden „gedeserteerde soldaten," die de legers plunderend en brandschattend vooruittrokken. En dit geschiedde in het eigen land, tegenover medeburgers.;Wij doen voor niemand onder in afkeuring van hetgeen door Duitschers in BelgiVeniFrankrijk gedaan is, met betrekking tot onnoodige wreeds heden, vernielingen en verwoestingen van allerlei aard. Gruwelen zijn ook ons een gruwel. Maar

Sluiten