Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

86

ZUID- EN OOST-AZIË. DE INDÜSCHE BOUWKUNST.

3.

Fig. 90. Benares. (Naar Moerkerken en Noordhof).

Wel werden later tijdens het Neo-Brahmaïsme ook grottentempels gemaakt, maar aan de bouwbedrijvigheid van na de 7e eeuw hebben vooral pagoden het aanzijn te danken.

De Gedenkzuilen (stam- Fig. 82. 7. bha's of Lats) zijn opgericht ter herinnering aan de' zege van Boeddha. Ongeveer 12 M. hoog en voorzien van een klokvormig kapiteel, dragen ze hierop het zinnebeeld van Boeddha: heilig rad, leeuw of olifant, schild, swastika of voet¬

spoor (een gestyleerde afdruk van Boeddha's voetzolen). In dien oudsten tijd werd n.1. Boeddha nooit als beeld, maar altijd door een zinnebeeld voorgesteld.

Stupa's (topen) waren bolvormig afgeronde tumuli, op een vierkanten of ronden onder- Fig. 82.1,4 bouw. Koepel, zoowel als onderbouw waren geheel van steen, en binnenin was een klein vertrek aangebracht voor bewaring van reliquien. In dit geval worden de stupa's ook dagops genoemd. Het geheel is door een steenen omheining of zuilenring omgeven, terwijl door steenen poorten, torana's, toegang verleend wordt. Fig. 83.

Stambha's' zijn beneden +3M. dik en sterk verjongd; dat ze oorspronkelijk van hout zijn geweest, bewijst de slanke vorm. Men vindt ze bij Allahabad, Delhi en Sankisa. Het omgekeerd kelkvormig kapiteel wijst op Perzischen invloed, zoodat reeds bij de alleroudste monumenten vreemde invloeden zich gelden deden, hoewel ze niet leidden tot wetten en regels, doch alleen een vermeerdering van de toch al rijke vormen tengevolge hadden.

Stupas (sanskriet), Topen (hedendaagsch dialect) zijn oorspronkelijk koningsgraven, terwijl dagop of dagoba beteekent: reliquihouder. Het steenen gewelf is verkregen door overkraging van horizontale lagen; werkelijke overwelving door middel van wigvormige steenen, wordt door de Indiërs nooit toegepast, tenzij later door de Mohammedanen. Naar boven is uitwendig de koepel beëindigd door een horizontaal-schermvormigen knop.

Boven de acht reliquien van Boeddha, geborgen in kostbare gouden kisten, werden stupa's gebouwd. Koning Azoka liet zeven reliquien verdeden, elk in 12.000 stukjes; ieder deeltje, weer in een gouden kistje geborgen, werd vervoerd naar één van de 84.000 plaatsen van zijn rijk, en boven ieder kistje verrees een stupa. Nu moge dit aantal overdreven zijn, toch zijn er duizenden over Indië verspreid.

Op Cey Ion ligt de Ruanwellistupa, vroeger 84 M., nu nog 42 M. hoog, op een granieten terras van 156 M. zijde in het vierkant. Op hetzelfde eiland ligt de Thupa-ramaya, slechts 15 M. hoog, maar door bijzonder fraaie Fig. 81.1. zuilen omringd. In Centraal-Indië, bij B h i 1 s a liggen 30 stupa's, waaronder die van Sanchi, 32 M. in doorsnede Fig. 83. en 17 M. hoog, met prachtige steenen poorten er omheen.

Sluiten