Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE BOUWKUNST DER ROMEINEN.

229

j Fig. 233. j

£ 1. Basiliek van Constantijn in aanbouw. 4. Gevel van een rotsgraf te Petra. (Naar Labke). 2

! 2 Ruïne van den schouwburg van Marcellus te 5. Doorsnede van het Colosseum te Rome.

£ ' Rome (Naar Duc)- :

j 3. Doorsnede door een 3-verdiepingen hoog aqua- 6. Viaduct over de Via Appia. (Naar Hist. rom). j

: duet van de Porta San Lorenzo te Rome. ;

onderste 3 verdiepingen zijn daarentegen met Dorische, Ionische en Korinthische halfzuilen versierd. De bogen Fig. 231. hebben een spanning .van 4.20 M.; de onderste zijn 7 M., de bovenste 6.5 M. hoog, en zijn door profielen, z.g. archivolten, omlijst. (Bij de amphitheaters te Pola en Verona is de voet der bogen nog door een impostlijst aangeduid). Aan de muren der bovenste verdieping zijn rondom consolen aangebracht, waaraan hooge masten werden bevestigd, die door de kroonlijst heenjoopend, gelegenheid boden om touwen aan te knoopen, die dienden om het velum of zonnescherm te dragen.

Geheel in tegenstelling met het eigenaardig overrijke karakter van den keizertijd zijn alle details schematisch Fig. 206. en hoogst eenvoudig. Vermoedelijk eendeels toevallig, omdat de bouw buitengewoon snel werd voltooid, maar misschien ook opzettelijk, omdat details bij een zoo kolossaal gebouw toch verloren zouden zijn gegaan, vooral die op groote hoogte, dus van Korinthische orde. Zoo mist de onderste Dorische orde triglyphen en mutulen; het Ionische kapiteel is in hoofdvorm aangegeven en de orde mist de tandlijst; de Korinthische kapiteelen bestaan uit ongedeelde bladen. Ook zijn alle lijstwerken slechts onversierde profielen.

d. De Romeinsche civkus lijkt op het Grieksche hypodroom; hij was een lange smalle Fig. 219. 2. renplaats voor wagen- en paardenrennen; om de arena waren amphitheatersgewijs de zitplaatsen aangebracht, waarom zelfs nog een zuilenhal was opgericht. In het midden van de

arena liep een verhoogde borstwering, de spina, waarop beelden en obelisken stonden. De kegelvormige eindpaal op de spina werd meta genoemd. De ingang lag aan de eene smalle zijde van den cirkus, terwijl de andere zijde halfrond was afgesloten, doch doorbroken door de porta triumphalis, waardoor de overwinnaar vertrok.

Tegen het einde van de Republiek kwamen ook het odeon en het stadion in zwang, geheel gelijk aan de Grieksche voorbeelden.

In Rome waren ongeveer 15 cirkussen. De oudste is de cirkus Maximus, waarvan voor de zitplaatsen geen gebruik werd gemaakt van natuurlijke grondverheffing, doch deze op gewelven rustten. De zitplaatsen waren niet overdekt, en boden plaats voor 260.000 toeschouwers. De cirkus was dan ook 595 M. lang en 110 M. breed. Zeer goed bewaard gebleven is nog de cirkus van Maxentius, waarin 18.000 toeschouwers konden Fig. 219. 2. plaats vinden.

e. Te Rome stonden verscheiden basilieken, doch geen enkele is intact gebleven. Fig. 195. 7. De basilica Ulpia werd door Trajanus gebouwd op het forum Trajani, het fraaiste van alle fora. De bouw- Fig. 195. 6.

meester was Apollodorus van Damaskus. Van de 5 beuken van de basiliek was misschien de middenste, die 88 M. lang en 24 M. breed was, van boven open; de muren en zuilen zijn n.1. zeer licht. Aan beide smalle zijden lag een apside.

Onder Augustus werd de Neptunus basiliek gebouwd, waarvan nog 11 Korinthische zuilen van 13 M. hoog overeind staan. De bouw valt dus in den tijd van Vitruvius Pollio, architect en krijgsbouwkundige van Augustus. Deze wetgever op architectuurgebied heeft tijdens zijn" leven en daarna grooten invloed uitgeoefend. Hij was de auteur van een 10-tal boeken over architectuur, waarin hij eigenlijk de grondwetten volgde van den Griek Hermogenes.

Sluiten