Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

240

DE BOUWKUNST DER ROMEINEN.

buitenmuur van de kleine, cirkelvormige cella is door nissen ingedeeld; boven deze nissen, die kwartbolvormig waren afgedekt, was een halfcirkelvormige kroonlijst aangebracht, waarboven weer een om de cella heenloopend fries van guirlanden in reliëf. De ongecanneleerde Korinthische zuilen dragen een hoofdgestel, dat niet Fig. 219. 5. cylindervormig rondom de cella loopt, doch tusschen de zuilen halfcirkelvormig concaaf naar den cellamuur inbuigt, behalve aan de voorzijde, waar een rechtlijnige vierzuilige voorhal den toegang vormt.

De kleine tempel te Baalbek, een peripteros, is alleen klein in vergelijk met den Jupiter-

tempel, en is nog 37 M. breed en 80 M. lang. Bewaard bleef nog de ruïne van de 20 M. breede cella, waarin de pilasters over de geheele hoogte van den muur doorloopend, twee verdiepingen insluiten, waarin nissen als vensters zijn gerangschikt. De bovenste nissen zijn bekroond door een driehoekig tympanon, de onderste zijn halfrond bekroond. Een beroemd bouwmeester uit dezen tijd is Apollodorus van Damascus.

Van bijzondere beteekenis zijn nog de overwelvingen aan gebouwen in plaatsen tusschen Gerasa en Damascus. Een koepel te welven over een cylindervormige ruimte levert niet veel

moeielijkheden op, ook al komt de bouw niet tot stand door overkraging. Voor vierkante en veelhoekige ruimten eischt de koepelconstructie echter een bijzondere overgangsconstructie. In Klein-Azië worden bouwwerken aangetroffen, met koepels over vierkante ruimten, waarbij de hoek van het vierkant door groote steenplaten eerst 8-hoekvormig, hooger zestienhoekvormig is afgedekt. Ook te Rome behielp men zich b.v. bij den bouw van den tempel van Minerva Medica en in de thermen van Caracalla met dezen overgang door overkraging van horizontale steenlagen tot stand te doen komen. Wat eenvoudiger was, daar hier geen vierhoek maar veelhoeken werden overkoepeld. De vindingrijkheid van de gelijktijdig in het Fig. 191. Oosten werkzame bouwmeesters was echter veel grooter; hier werden voor het eerst pendentiefs toegepast (bolvormige driehoeken). Zoo te Gerasa van natuursteen, en in het Meanderdal van baksteen. Hier werd de bouw van de Aya Sofia en de St. Pieterkerk als het ware voorbereid.

Het ro t s g r a f te Petra, ten Zuiden van de Doode Zee, werd reeds boven genoemd. Hier gaat de barok nog Fig. 233. 4.

verder. Het gebroken tympanon van het ongeveer 30 M. hooge monument is blijkbaar, evenals de geheele architectuur van het graf, ontleend aan de kunstnijverheid.

le bpalato, aan de Uostkust van de Adnatische zee, bouwt in dezen tijd Diocletianus zijn paleis.

oc,

Fig. 245. Ornament van de architraaf van den Jupiter Statortempel te Rome.

Sluiten