Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE OUD-CHRISTELIJKE BOUWKUNST.

259

Fig. 261. Apsiszijde van de basiliek te Kalb-Luzeh.

(Naar dt Vogué).

werden ze eenvoudig ingekort, waren ze te kort, dan kregen ze een verlengstuk. Ook kregen verschillend lange zuilen verschillende basementen en kapiteelen om pasklaar te worden gemaakt voor dracht van de architraaf. Zelfs staan in de S.Maria in Cosm e d i n te Rome de kapiteelen onderstboven. De architraaf bestond uit brokken hoofdgestel, onverschillig van waar en van welk monument, naast elkaar op de kapiteelen gelegd. De architraaf blokken in de S. Lorenzo bij Rome sluiten in 't geheel niet aan. Daar de architraaf, die, wegens de beperkte lengte van het materiaal, op vele zuilen rustte, de

bovenmuren van den middenbeuk moest

dragen, werd somtijds door kleine ontlastingsbogen in de muren de druk afgeleid naar de steunpunten. Vanaf de 5e eeuw werden in Rome de zuilen verbonden door rondbogen. Hierdoor kon met een kleiner aantal zware zuilen worden volstaan, waardoor aan ruimte, maar ook aan licht gewonnen werd. Waren er geen zuilen genoeg voorhanden, dan werd ook van pijlers gebruik gemaakt. Een heel enkele maal zijn de pijlers ook over den hoofdbeuk heen door dwarsbogen verbonden. De hooge muren van den middenbeuk waren vlak, met slechts boven de archivolten een profiel. Het bovendeel werd door rondbogenvensters doorbroken, Fig. 270. terwijl een bekronende lijst van de muren ontbrak, inwendig zoowel als uitwendig. De groote muurvlakken waren nimmer door reliëf versierd, alleen inwendig werd schilderwerk of Fig. 265. mozaïk aangebracht.

De oudste vensters zijn breed, en juist boven de bogen aangebracht; later werden de Fig. 263. rondboogvensters smal, en door gordijnen of wel dunne marmeren platen afgesloten. Deze marmeren platen waren voorzien van volgens een netwerk uitgezaagde kleine openingen, of ronde gaatjes, waardoor in het inwendige een rustig, gedempt mystiek licht viel. Ook in de zijbeuken viel het licht door rondboog vensters. 6. De overdekking bestond uit een horizontale, houten cassettenzoldering, geschilderd en Fig. 265. verguld. Even vaak echter bleef de kapconstructie met balken en spanten in 't gezicht, die Fig. 263. evenwel ook geschilderd was. De apsis is steeds door een kwartbolvormigen koepel over- Fig. 270. welfd. In enkele gevallen zijn wel de kleinere zijbeuken overwelfd, doch bleef de middenbeuk horizontaal overdekt. Sommige der hangkappen hadden een spanning van meer dan 20 M. Van buiten was de middenbeuk door een zadeldak overdekt, en waren over zijbeuken en Fig. 258,271. voorhal lessenaarsdaken aangebracht. De ronde apsis was overdekt door een halven kegel; de veelhoekige, die ook voorkomt, door een pyramide. De muren waren overigens onversierd,

Sluiten