Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

426

DE GOTHISCHE BOUWKUNST.

Fig. 438.

Kapiteel uit Toulouse,

(Naar pleister).

15e eeu

dwarsbeuk aan beteekenis. Hij werd driebeukig (Keulen) of eenbeukig (Haarlem) Fig.431. 5. en werd, bij hallenkerken, soms geheel weg- Fig. 433. 3. gelaten (München). Daarentegen werd het aantal kapellen uitgebreid, daar het aantal heiligenbeelden grooter werd even als van de, van de kruistochten medegebrachte, reliquien, die niet meer in een krypt werden geplaatst. De krypt vervalt, en dientengevolge wordt het koor slechts zeer weinig verhoogd. Het Romaansche systeem, waarbij op één vierkant van den middenbeuk twee vierkanten van de zijbeuken voorkomen, vervalt; bij een rechthoek van den middenbeuk, overdwars geplaatst, sluit één overlangs geplaatste rechthoek of één vierkant van de zijbeuken aan, en zoo ontstaan de doorgaande traveeën, waarbij

geen hoofd- en tusschenpijlers meer voorkomen, daar ze alle dezelfde functie hebben.

Zeer vaak had de behoefte aan een grooter koor alleen uitbreiding hiervan tengevolge, en bleef de rest van het gebouw naar verhouding op oorspronkelijke grootte; het aantal Fig. 431. 3. beuken van het koorgedeelte werd dan grooter gemaakt dan van het schip. Verder werden de beuken breeder en hooger. De hoofdbeuk ;••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••*•••••;

werd meer dan twee maal, gewoonlijk drie maal zoo hoog als breed, en twee maal zoo breed en hoog als de zijbeuken.

De koorafsluiting was tengevolge van de toepassing van stetfnbeeren veelhoekig in plaats van rond; het aantal zijden van den veelhoek bedroeg dan:

3 zijden van den 6-, 8-, 10- of 12-hoek,

5 zijden van den 8-, 10- of 12-hoek of

7 zijden van den 10-, 12- of 14-hoek, doch het

meest voorkomend is het getal 5 zijden van den 8-hoek.

De kapellenkrans vertoont oneindig veel variaties. Nu eens zijn ze zoo aangebracht, dat Fig. 431. 3. de steunbeeren zijn ingebouwd, dan weer liggen Fig.431. 1. ze binnen>de steunbeeren; somtijds ontbreken

Fig. 439. Kapiteel uit de kathedraal te Laon,

13e eeUW. (Naar foto).

Sluiten