Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

FREDERIK VAN EEDEN's ONTWIKKELINGSGANG

25

dit droeve treurspel is de Vader de zielige en de Zoon de tragische figuur — al Zijn lijden zou immers om niet zijn geleden.' Met het redeneerend verstand inziende, dat deze onwezenlijke verwikkeling niets te maken heeft met het drama van zondeval en verlossing, verzet zich het ge* moed van den toeschouwer fel tegen deze schending van Jezus' goddelijk wezen. Die vervloekte Satan laat verzen "klinken als hamerslagen op het Kruishout. In dit spel zijn tooneelen als een tweede kruisiging. Er is maar een gedachte, waarin men zijn ergenis over dit onwaardig bedrijf be* dwingen kan: het zij den dichter vergeven, omdat hij niet wist wat hij deed.

De nederigheid en de eenvoud des harten waren hem vreemd. Maar hij was van goeden wil, tot in zijn onbuig* zamen geestelijken hoogmoed toe; hij trachtte immer te gaan, waar de schemer van het Roode Lampje hem wenkte, zooals hij bij de voltooiing van zijn leven zou verklaren met volle recht. Weerbarstig tegen de waarheid was hij nimmer, al waren zijn dwalingen vele. Het christendom heeft hem niet meer losgelaten; zelfs met de Tragedie van het Recht heeft hij die goddelijke bekoring niet kunnen overwinnen. Hij blijft er om worstelen; hij fulmineert er hevig tegen, als voorvoelde hij daar eenmaal de waarheid te zullen ervaren, maar voor den prijs van zijn hoogmoed. Wanneer men Van Eeden's tegenstand tegen, het christendom beschouwt in het licht van zijn latere bekeering, wordt men aangegrepen door dien strijd tusschen de genade en den weerbarstigen wil. De* rijpere Johannes trekt met *de redenaties van Satan te velde tegen Kraalboom, den dominé, die christendom en hemel uit de Tragedie van het Recht op aarde completeert; de hopelooze disputen brengen Johan» nes geen stap verder, tenzij tot de erkenning, dat het sereene leven mogelijk is voor wie zich in eenvoud voor het mysterie buigt. Om het bezit van Sirius' profetenziel laat hij een, in westersche kritiek uitgezuiverd, Boeddhisme strijden tegen een vertroebeld en verwrongen christendom. Zoodat de

Sluiten