Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

WAARDE.

„Het nadenken over de vormen van het mensohehjk leven — aldus Marx, wiens algemeene denkbeelden het citeeren zeer zeker overwaard zün, omdat daaruit bhjkt de universeele strekking van rijn geest en het veelomvattende van zy'n kennis — dus ook hunne wetenschappelijke ontleding, volgt in het algemeen een weg, die tegenovergesteld is aan den werkehjken ontwikkelingsgang. Het begint, post festum, met de gereede uitkomsten van het ontwikkelingsproces." Zoo is het met name met den rijkdom der maatschappü, die versclüjnt als een „ontzaggehjke warenmassa", waarvan de enkele waar als het element, als de celvorm optreedt: „bü oppervlakkige beschouwing, op het eerste gezicht is de waar niets anders dan een voorwerp, een ding, dat door zün eigenschappen menschelijke behoeften van den een of anderen aard bevredigt, inderdaad toont hare ontleding aan, dat zü een zeer doortrapt ding is, vol bovennatuurlijke spitsvondigheden en theologische streken."

Het geheimzinnige karakter van de waar schuüt hierin, dat men, bü de analyse van de vraag, wat de beteekenis is van een goed in het maatschappelijk ruilproces, moet abstraheeren van den büzonderen vorm, waarin de natuurwetenschappelijke materie zich ten deze openbaart en in welken büzonderen vorm dit gebruiksvoorwerp menschelijke behoeften van den een of anderen aard kan bevredigen, om daartegenover zün volle aandacht te concentreeren op het feit, dat dit gebruiksvoorwerp de stoffelijke openbaringsvorm is van een daarin verborgen maatschappehjke realiteit, een voor het lichamehjk oog onzichtbare sociale verhouding, zoodat dus achter dit gebruiksvoorwerp iets verscholen ligt, dat met zyn materieele gedaante niets te maken heeft. Zooals nu in het algemeen voor de aan de natuurwetenschap georiënteerde levensleer de materie de eenige, alomvattende realiteit is, zoo is voor de maatschappyleer, — een bü'zonder terrein van die algemeene levensleer —, de absolute, ware werkelijkheid de bü'zondere verschijningsvorm, waarin de materie zich ten deze verstoffelükt, en welke verstoffelyking hare uitdrukking vindt in den stand der

251

Sluiten