Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kapitaaltheorie weer een hoogere functie van de geldtheorie.

Waarde is ja, wat Marx als zoodanig

opvat, dus waarde, n.1. zijn gestolde levensen wereldbeschoVwing; geld is, als goud voorgesteld en daarin verstijfd, verstof felijkte waarde; kapitaal is voortdurend zich vermenigvuldigende waarde, „Mehrwerth heckender Werth"; zooals Kautsky het omschrijft:1) „het is intusschen dan ook niet noodig, aldus Marx in het hoofdstuk „De verandering van geld in 'kapitaal", de wordingsgeschiedenis van het kapitaal, na . te gaan om het geld als zijn eersten verschijningsvorm te herkennen. Dezelfde geschiedenis herhaalt zich dagelijks voor onze oogen. Al het nieuwe kapitaal betreedt aanvankelijk het tooneel, d.i. de markt, de warenmarkt, arbeidsmarkt of geldmarkt, nog altijd als geld; als geld, dat door bepaalde bewerkingen in kapitaal moet worden omgezet." 2)

Hoe nu Marx de omzetting van geld in kapitaal verklaart op den grondslag van de aan den warenruil eigene wetten, is door hem beschreven in het hoofdstuk „Koop en verkoop van arbeidskracht": voor ons doel is het voldoende te constateeren, dat de objectieve inhoud van de circulatie, d. i. de samenvatting van alle betrekkingen tusschen warenbezitters als zoodanig, is de waardevermeerdering, welke objectieve inhoud het subjectieve doel is van den kapitalist," gedacht als verpersoonlijkt, met wil en bewustzijn begiftigd kapitaal. De Hegeliaansche zelfbeweging van het begrip komt in dezen hoogeren drieslag van Marx' betoog tot openbaring in de voorstelling van „de waarde als de drijfveer van een proces, waarin zij, onder bestendige verwisseling van den gelden warenvorm, tevens hare grootte zelf verandert, ais meerwaarde zich losmaakt van zichzelf als oorspronkelijke waarde, zichzelf ■ bevrucht".

Bij dezen gedachtengang, waarin het kapitaal is opgevat als zichzelf in grootere waarde omzettende waarde, 3) spreekt het vanzelf, dat het niet mag worden vereenzelvigd met de goederen, die in het maatschappelijk productieproces gebruikt worden, om 'deze

x) Marx' Oekonomische Lehren, blz. 58.

2) De geldbezitter is voor den schrijver van Het Kapitaal dan ook nog slechte de „kapitalistenrups", gelijk de waardevorm van de waar op zijn beurt voor hem de „geldlarve" is.

s) „Sich selbst verwertender Wert" — aldus Petry, Der soziale Gehalt der Marxschen Werththeorie, blz. 46.

280

Sluiten