Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ZOEKERS NAAR EIGEN MAATSTAVEN.

115

het eenige verschil der lettergrepen van onze talen hielden en dezen maatstaf in de plaats van dien der quantiteit gesteld wilden zien. Hoewel men de grenzen van deze drie groepen in abstracto vrij scherp kan stellen, is het in de meeste gevallen toch hachelijk de schrijvers, naar hun vaak eenigszins onduidelijke beweringen, daarin te plaatsen. Althans onder de Nederlandsche theoretici zijn er slechts zeer enkele, die bepaald in de le of 3e groep behooren; bijna allen zouden tot de vele schakeeringen toelatende 2e groep gerekend moeten worden. Immers velen spraken uitsluitend van lengte en gaven daarop regels voor de verdeelmg der lettergrepen, die praktisch alleen naar den klemtoon rekenden (zie b.v. de verschillende spraaldcunstschrijvers omstreeks 1700 en de 19eeeuwsche Zuid-nederlanders in het le hoofdstuk); anderen spraken wel of zelfs uitsluitend over den klemtoon, maar meenden waarschijnhjk toch bovendien, dat die beklemde lettergrepen dan ook een langer duur moesten hebben dan de onbeklemde (dit is het geval met velen in dit 2e hoofdstuk).

De kwestie van al of niet langer duur is in zekeren zin ook bijkomstig; bij meer gerekte of gecadenceerde voordracht kan men immers naar wensch een grooter of kleiner, meer of minder geregeld verschil in lengte laten hooren. Van meer belang voor de theorie is, of men den klemtoon werkehjk als factor in de versvorming beschouwde en dien ook bewust onderzocht. Bij sommigen zal duidelijk blijken, dat zij daarbij bepaaldelijk aan een verschil in nadruk of aan een verschil in toonhoogte dachten. Vooral de laatste opvatting is vruchtbaar geworden in het systeem van Huydecoper.

Een voorstelling van werkehjk rythmische maatirideehng, waarin dus niet alleen met woord- of zinsklemtonen, maar daarboven met het doorgaande rythme der geheele phrase rekening wordt gehouden, bestaat in aanleg reeds bij Kinker en komt bij T. Roorda voor het eerst bewust tot uiting.

Klemtoon naast quantiteit. /

Naast het voortdurend leiding zoeken bij de klassieke metrische theorie, moest onder de Nederlandsche theoretici al wel sinds vroege tijden het besef bestaan, dat de strenge quantiteit en een lastigen maatstaf opleveren. Ieder humanistisch schoher, die eens

Sluiten