Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

166

NEDERLANDSCH VERSRYTHME.

maker, in samenwerking met prof. Gallée, een aantal proeven in het Physiologisch Laboratorium te Utrecht. Hierbij werd gebruik gemaakt van toestellen, gehjk Rousselot die bij zijn Fransche onderzoekingen gebezigd had, aangevuld en verbeterd door Zwaardemaker 1). Van de resultaten dezer proeven wat betreft den duur der verschillende klinkers en medeklinkers, zooals die in enkele korte zinnen en losse woorden, door verschillende personen gesproken, werden gevonden, gaf Gallée een overzicht (Taal en Lett. X, 81 v.). Wat aangaat de klinkers luidt zijn eigen conclusie: „Voor ons oor gelijkklinkende vocalen zijn, naar deze maten oordeelende, niet altijd even lang, en evenmin is een, in de spraakkunst, lang genoemde vocaal altijd langer dan een zoogenaamde korte; het omgekeerde kan zelfs het geval zijn. Wordt een klank met emphase gezegd dan is deze meestal langer dan wanneer dit niet het geval is .... En eindelijk een op zich zelf gezegd woord heeft een anderen, meest veel langeren tijdsduur dan een woord in een zin; een gevolg waarschijnhjk van de speciale aandacht die er aan gewijd wordt" (t.a.p. 85).

Een van Galleé's voorbeelden kan hier aan een nadere beschouwing worden onderworpen, nml. het zinnetje „zij maten met twee maten", waarvan (blz. 83) letter voor letter de duur wordt opgegeven, zooals het door denzelfden „uit Holland geboortigen" spreker zes maal achtereenvolgens „in den gewonen spreektoon gezegd" werd. Wij hebben Toor ons doel telkens den duur der letters van één syllabe opgeteld en deze somgetallen voor de 6 verschillende gevallen onder elkaar geplaatst; de cijfers duiden 1/100 seconden aan.

Zij ma te(n)*) met 2) twee (p.)8) ma te(n)4)

I 19 24 24 29£ o 30£ 22 38

II 20 22 20 23^ o 21£ 17 38

III 22 19 16 32 33 9 21 36

IV 22 22 21 29 o 28 12 21 38 V 29 20 25 22i o 33£ 20 46

VI 23 21 22 29^ o 29£ 23 50

x) de n geen maai afzonderlijk te onderscheiden; — *) de eind- en aanvangs-i der beide woorden in alle gevallen behalve III tot een onscheidbare tt versmolten, hier is voor elke syllabe de helft der voor tt opgegeven duur gerekend; — ') pauze, slechts inIII en IV waargenomen; — «) de » in III, IV, V, VI afzonderlijk meetbaar, in I niet duidelijk van de voorgaande e te scheiden, in II niet waargenomen.

*) Over deze proeven zie: j. H. Gallée in Aanteekeningen v. h. verhandelde i. d'

Sluiten