Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

10

1918 na den wapenstilstand naar Budapest terug. Hij reisde onder een aangenomen naam; op zijn papieren was ingevuld: Dr. Sebestyén, officier van gezondheid. Deze maatregel was noodig, om de Hongaarsche grenscontrole te misleiden, die naast vlektyphus en luizen op'het voorkomen van communisme had te letten. Dr. Sebestyén, door de grenscontrole ondervraagd over de stemming onder de Hongaarsche krijgsgevangenen in Rusland, gaf hevig op het communisme af; ondervraagd over een zekeren vaandrig Béla Kun, die volgens de geruchten daar een grooten rol zou spelen, gaf hij toe, dien te kennen, en noemde hem zelfs een schurk en misdadiger. Hoever zijn koelbloedigheid ging, bewijst het volgende: in Galicië werd hem als dokter verzocht, naar een zwaren zieke te komen kijken. Hij bevoelde en beklopte den patiënt nauwkeurig, constateerde, dat er longontsteking bestond, en ordineerde

aspirine.

Zonder herkend te zijn, bereikte hij Budapest. Hij vond daar enkele teruggekeerde communistische krijgsgevangenen, waarmede hij dadelijk in contact trad. Hun aantal was zoo gering, dat hun eerste bijeenkomst plaats kon hebben aan een tafeltje in een koffiehuis. Kun, die de leiding nam, bracht tevens stapels papieren marken en kronen mee, en de propaganda kon beginnen. De eerste vergadering had plaats in een huiskamer; Kun hield daar een rede; als toehoorders had hij de leiders der arbeiders uit enkele groote fabrieken uitgenoodigd. Einde November koopt Kun een kleine drukkerij, en laat daar zijn krant Vörös Ujsag (Roode Courant) verschijnen. Met kracht werd de propaganda onder de werkelooze teruggekeerde soldaten ter hand genomen; na 2 maanden had de partij reeds 10.000 leden, die voor een groot deel afkomstig waren uit de socialistische partij. De wrijving tusschen de socialistische en de communistische groepen werd steeds sterker. Op 20 Februari 1919 kwamen de communisten demonstreeren voor het gebouw van de Népszava, de socialistische courant. Er kwam gedrang, een schot werd gelost, en er ontstond een algemeen handgemeen. Verscheidene menschen werden gedood, waaronder vier politieagenten. Kun en de andere communistische leiders werden gevangen gezet; Kun werd door de agenten in het arrestantenlokaal bloedig geslagen.

Eenige dagen later beval de president Karólyi, dat de gevangen genomen communisten als politieke gevangenen behandeld moesten worden. Ze mochten vrij bezoek ontvangen; de ijverigste bezoekers waren de socialistische partijleiders. In de ge-

Sluiten