Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

LANDBOUW EN LANDBOUWERS

272

tijen — of liever: wordt niet de strijd om beter lot aangebonden met klassegenooten in den ruimen zin, mét de andere kleine lieden — dan is alles vruchteloos. Bos heeft bijna geen mond opengedaan en als Braat de zijne opent, lacht de halve Kamer en de andere helft keert hem den rug toe. Dit zal zoo blijven, ook als meer leden van die partij de Kamer zouden binnentreden. Mèt de arbeiders kunnen de kleine boeren en de pachters een groote macht vormen tegen het kapitaal. Direkte verbeteringen zijn af te dwingen en voorts is te streven naar socialisatie van den bodem, al naar gelang den stand der ontwikkeling en den groei onzer macht. Schaper sprak bij de behandeling van een wetsontwerp tot verhooging van hfst. X (Landbouw) op 1 Juli 1920:

„Worden de prijzen in den landbouw hooger, dan stijgen de pachten en de koopprijzen en daarna moeten de prijzen weer stijgen. Dat is een vicieuze cirkel. Maar boer en arbeider moeten een behoorlijk deel hebben van de opbrengst van den bodem, en dat krijgt men niet bij den privaten eigendom, maar slechts bij socialisatie van den grond".

Zoo gaat het tevens met de tuinbouwers en ook eenigszins met de kleine éigen boeren, zelfs wel met de groote, die zelf bouwen. De jongelui moeten een plaats hebben, koopen die tegen veel te hoogen prijs. Nu komt de prijsdaling, en de plaats en het land zijn veel te duur om er redelijk op te kunnen bestaan. Het stelsel van thans is als geheel ondoelmatig, waarom een hervorming van belangrijken aard zich op het gebied van den landbouw moet voltrekken. (Daarover nog een en ander onder Socialisatie).

„Dat de grondeigenaar de pachter exploiteert — sprak Rugge 27 Nov. 1919 — heeft weer ten gevolge, dat deze dat op den consument verhaalt. In het Handelsblad las ik nog hedenmorgen, dat een klein plaatsje in een uithoek, dat tot nu toe ƒ 100 huur deed, waarvan de woning een zeer bouwvallig huisje is, is verkocht voor ƒ 18.000. Soortgelijke voorbeelden zijn reeds meer genoemd, en hoe moeten die menschen dat nu exploiteeren? Zij kunnen dan niet sociaal handelen. Men kan de braafste van de wereld zijn, maar men moet hooge pacht opbrengen en dient dus als perspomp van den kapitalist. Dan wordt niet op het belang van de volksvoeding gelet en niet op de productie. Protectie is daartegen niet het middel, ofschoon dat hier door enkele sprekers zijdelings werd aanbevolen".

En Schaper sprak dien dag:

„Ik sluit mij aan bij den heer Weitkamp, waar hij zeide, dat door middel van, de huurkommissie, of pachtkommissiès, moet worden getracht de pacht van den grond laag te houden. Of het zal gelukken is iets anders, maar wel is het een feit, dat de winsten, welke gemaakt zijn, de grondprijzen omhoog hebben gedreven en de winsten zijn terechtgekomen in de zakken van de eigenaars".

Sluiten