Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HOOFDSTUK IV.

WAAROM ZONDER SANCTIES NIET KAN WORDEN VOLSTAAN.

Gaan we er een oogenblik van uit, dat er in het algemeen een pedagogisch stelsel werd toegepast, dat vorming van een menschheidsgeweten, wereldgeweten, collectieve emotie tot het ideƫele beoogt. De vraag zou dan zijn of men daarmede kan volstaan, of in opvoeding en onderwijs alleen het uitsluitend uitgangspunt en de eenige middelen voor dit hooge doel zouden zijn te vinden. Het schijnt reeds daarom uitgesloten, dat met opvoeding en onderwijs alleen kan worden volstaan, omdat hoe groot de omvormende kracht eener zelfs psychologisch volkomen toegeruste pedagogie ook is, deze slechts practisch werkzaam zijn kan binnen de grenzen van hetgeen pedagogisch omvormbaar en verahderbaar is; daarbuiten heeft niet zij doch misschien een andere macht, noem die Godheid, noem die natuur, wellicht een andere wetenschap recht van spreken. Vooreerst komt de, mensch ter wereld met bijzondere disposities, krachten, geschiktheden. En wanneer men verder ook al hetgeen op het grensgebied van het normale nog voor de pedagogie toegankelijk acht, op welk terrein speciaal ook ons land zoo heilzaam werkzaam is, komt men aan de andere zijde bij psychiatrie en wellicht bij eugenese terecht.

Houden wij ons echter strikt bij het normale (s. v. v.) en vragen wij ons af of binnen dit gebied de werkzaamheid der pedagogie in die mate universeel zijn kan,

Sluiten