Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

CORNELIS DREBBEL EN ZIJNE TIJDGENOOTEN

DOOR

PROF. Dr. F. M. JAEGER.

§ 1. Zonder overdrijving kan men zeggen, dat er tot op heden noch van Cornelis Jacobsz. Drebbel's persoonlijkheid, noch van de ware beteekenis van zijne praestatie's, een goed geproportioneerd beeld bestaat. Daaraan zijn verscheidene omstandigheden schuld. Vooreerst toch heeft Drebbel, behalve eenige brieven en inscriptie's, eigenlijk geen enkel geschrift van beteekenis nagelaten. Weliswaar is zijn: „Een kort Tractaet van de Natuere der Elementen", deels onder ietwat gewijzigden titel, in meerdere talen overgebracht en verscheidene malen herdrukt1); maar het boekje bevat tenslotte niets, wat er toe zou kunnen bewegen, om hem eene plaats van eenig belang toe te kennen onder de mannen, die zich voor de ontwikkeling

*) De volgende editie's van Drebbel's geschriften konden gevonden en hier genoemd worden:

1. Cornelis Drebbel, Van de Natuyre der Elementen, (1604); deze uitgave wordt genoemd door F. Burckhardt, in een opstel in Poggend. Ann., (1868), p. 133 en 680. Ik heb ze persoonlijk nooit onder oogen gehad.

2. idem, Wondervondt van de eeuwighe beweging I die den Alcmaerschen Philosooph Cornelis Drebbel / door een eeuwigh bewegende gheest / in een Cloot besloten / te weghe gebrocht heeft I velckers toe-eygeningh (in't vereeren dessélvigen aen den grootmachtigen Coningh Jacob van Groot Brittangen) alhier naecktelijck vertoont wordt. Enz.; Alcmaer, Jacob de Meester, (1607). (Bibl. Thysian., Dec. 2248, Leiden).

Deze editie bevat eene „Opdracht" van G. P. Schagen aan Adriaan Anthonisz., oud-burgemeester van Alkmaar, den vader van Metius; eene „Dedicatie" van Drebbel aan Jacobus I, en voorts eene theologische en theosofische beschouwing over de kracht van het water en van het vuur.

3. idem, Ein kurzerTractat von der Natur der Elementen, durch Corn. Drebbel inniederlandischgeschriebenunnd... insHochteutschgetreuvlichübergesetzt. 8°. Leyden, Henrichen von Haestens, (1608). (Brit. Mus. 1033. e. 2. (3).)

4. idem, Ein kurzer Tractat, etc, Haerlem, (1619); deze uitgave wordt op 19 November 1619 door Beeckman genoemd in zijn Journael, Fol. 138 recto.

5. idem, Ein kurzer Tractat von der Natur der Elementen, etc. durch Cornelium Drebbel, Hamburg, (1619). (Univ. bibl. te Amsterdam.)

6. idem, Een kort Tractaet van de Natuere der Elementen, etc, Haerlem, 8° Casteleyn, (1621). Met een brief van G. P. Schagen aan Metius.

(Brit. Mus. 1136. e. 3. (1); Univ. bibl. te Amsterdam en te Utrecht.)

7. idem, mgt denzelfden titel, Rotterdam, Pieter Jansz., (1621). Volgens aanteekening in het exemplaar te Utrecht.

8. idem, Cornelii Drebbel ... de quinta essentia tractatus, editus cura Joach. Morsii. Accedit ejusdem epistola ad ... Brittanniae Monarcham Jacobum de perpetui mobilis inventione. Hamburg, 8", (1621). (Brit. Mus. 1033. d. 16. (8).)