Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

4

leger, omtrent samenstelling, gehalte, bewapening, verpleging, enz. van het laatste, omtrent de bewapening van vestingen en andere sterkten, omtrent den aard en de wijze van stellen en onderhouden van de inundatiën, omtrent de gevechten die hier en daar hebben plaats gehad.

Dit belangrijke werk bevat behalve twee kaarten van de Rijnverdeelingen bij Westervoort in 1696 door G. Passavant en bij Schenkenschans in 1671 uit het rapport van Hudde en Huygens aan de Staten van Holland, N°. 78 van het Kaarten- en Plannenboek van het Archief der stad Utrecht, — een kaart van de Hollandsche en Amsterdamsche Linièn in 1672 en 1673, waarop de inundatiën zijn aangegeven.

Voor de samenstelling van deze laatste op de schaal van 1:115 200 is gebruik gemaakt van een kaart, die waarschijnlijk kort na 1673 is verschenen, getiteld „Naeuwkeurige Afbeeldinge van alle de Posten en vastigheden bij deze weerende oorlogh gemaeckt, in Holland, Utrecht en een gedeelte van Gelderlandt, door Joh. van Loon, 't Amsterdam bij Johan Janssonius van Waesberge, boeckverkooper", waarvan een exemplaar zonder de inundatiën berust in het Archief der Genie van het Ministerie van Oorlog en een ander met de inundatiën aanwezig is in de verzameling Bodel Nyenhuis van de Bibliotheek der Rijksuniversiteit te Leiden, en voorts van de oorspronkelijke bescheiden die ook de gegevens voor den tekst hebben verschaft.

Toch is deze kaart wat de vormen betreft niet zeer zuiver en bevat eenige onnauwkeurigheden (de Topographische Kaart bestond nog niet) terwijl het daarop voorgesteld gebied zich niet verder naar het Zuiden uitstrekt dan tot Woudrichem: de Landen van Heusden en van Altena, toen mede onderwatergezet en gedekt door de vestingen Heusden en Geertruidenberg, komen er niet op voor.

Ik heb daarom gemeend voor den Geschiedkundigen Atlas een kaart te moeten ontwerpen, geteekend naar de Topographische Kaart 1:200 000, waarop in het Zuiden Holland tot de Langstraat is voorgesteld.

Bij dezen kaartenatlas behoort geen geschiedenis te worden geschreven of althans niet meer dan tot recht begrip der kaarten noodig is. Voor de geschiedenis van de verdediging der Republiek in 1672 en 1673 zij hier dus verwezen naar het werk van Sypestein en de Bordes.

Hier volgt alleen in hoofdzaak de toelichting der kaart, voor een groot deel bewerkt naar die verhandeling.

Sluiten