Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

begrip van, dat die kans in cijfers uit te drukken en met wiskundige juistheid in rekening te brengen was. 'tWas billijk dat de jongeren minder betaalden dan de ouderen: dit gevoelde men en men handelde daarnaar; hoeveel minder dit zijn moest, op welke wijze men dat berekenen kon, ziedaar iets, waarvan men geene notie had; men deed eenvoudig een slag in den blinde, zonder dat men op eenigen wetenschappelijken grond steunde.

De ontwikkelingsgeschiedenis der Sterf tekassen, die ik getracht heb duidelijk te maken, heeft zich niet in enkele jaren afgespeeld. Vóórdat het punt bereikt was, dat ik zooeven aangaf, waren de Middeleeuwen lang ten einde, ja was men reeds gevorderd tot aan de laatste helft der zeventiende eeuw. Deze Sterftekassen bloeiden vooral onder de Germaansche volken, en hun ontbrak nog slechts de voltooiende hand der Wetenschap, om te worden wat men tegenwoordig noemen zoude: Instellingen ter uitkeering van kapitalen bij overlijden.

III.

Intusschen hadden zich reeds in de zestiende eeuw in Italië nieuwe instellingen ontwikkeld, die ons tegenwoordig begrip van uitkeeringen bij leven nabijkomen. Daar bestonden sinds eenigen tijd de z.g. „montes piétatis" d. w. z. „bergen van barmhartigheid", die zich ten doel stelden aan den minderen man tegen matige rente geld te leenen. Het spreekt vanzelf, dat voor deze operatiën een groot grondkapitaal noodig was, en er werd naar verschillende middelen gegrepen, om dit van de groote kapitalisten bijeen te krijgen. Een dier middelen was het volgende: Men bood aan een ieder de gelegenheid een kapitaal te storten, zoo groot als hem dat zelf goeddunken zoude. Daartegenover verbonden de „montes piétatis'" zich, na een aantal jaren — meestal achttien — een som te zullen uitbetalen, welke het gestorte bedrag verre overtrof (men beloofde soms het tienvoudige!), voor het geval de deelnemer, of een door hem aan te wijzen persoon, dan nog in leven zijn zoude. In het tegenovergestelde geval verviel het gestorte geld aan de „montes piétatis". Van deze instelling werd druk gebruikt gemaakt, en wel vooral om aan jonge kinderen van het vrouwelijk geslacht na een zeker aantal jaren een bruidschat te verzekeren, dat wil zeggen met hetzelfde doel, waarmede men tegenwoordig uitzetverzekeringen sluit.

Montes piëtatis.

Sluiten