Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

sextant voor sterswaarnemingen ontworpen, die zich hoofdzakelijk door het volgende van den gewonen sextant onderscheidt:

Het onverfoeliede gedeelte van den kimspiegel is vervallen ten einde een helderder beeld van de kim te verkrijgen.

Op de plaats van den kijkerbeugel is een versterking op het geraamte aangebracht en op dat steunstuk een halve beugel geschroefd. Hierin komt het oculair-gedeelte van den kijker te Wen en wordt omvat door een lossen halven beugel, die aan weerszijden met zware schroeven op den vasten beugel geklemd wordt. De kijker is dus stevig bevestigd en blijft op het instrument, als men het in de doos legt.

De kijker is een halve binocle of Hollandsche kijker, heeft een objectief van ruim 50 m.M. middellijn en vergroot ruim 4 maaibij 3 ,5 gezichtsveld. J Op de plaats van de gekleurde glazen van den grooten spiegel en op dezelfde wijze bevestigd, bevindt zich slechts één glas, het sterrenglas, zijnde een convex-concaaf, flauw cilindrisch gebogen glas. Is het glas tusschen de twee spiegels geslagen, dan veroorzaakt het een groote misvorming van alle dubbel gereflecteerde beelden, die uitgerekt worden in een richting loodrecht op 't vlak van t instrument. Wordt nu het instrument verticaal gehouden dan ziet men een ster als een verlichte horizontale streep. De waarnemer ziet dus door den kijker links direct de kim, rechts een dunne lichtstreep en brengt met de haarschroef de lichtstreep m het verlengde van de kim.

Bij het gebruik van het glas dient men een correctie toe te passen, die voor alle aflezingen dezelfde is.

Index-correctie-f-correctie glas kan men bepalen door op een ster te richten en dan de streep door de ster te laten gaan; wat de aanwijzing dan van nul verschilt is de I. C. + corr. glas. De fout van het sterrenglas kan nog al belangrijk zijn, zelfs tot 10' k 11'.

_Sommige instrumenten kunnen in minuten, anderen in halve minuten nauwkeurig worden afgelezen.

Bij het observeeren is het doelmatig eerst de ster op de kim te brengen zonder sterrenglas en dit daarna voor te slaan.

In de schemering doet men beter het instrument te gebruiken zonder sterrenglas, omdat anders het beeld van de ster te veel verzwakt wordt. Hoogten worden dan tot 1' en 2" nauwkeurig gemeten.

Voor nadere bijzonderheden raadplege men de verhandeling over dit onderwerp van den Heer L. Roosenburg in „de Zee" van 1897 blz. 313—321 waaraan het bovenstaande ontleend is.

Als aanvulsel van genoemde verhandeling zij nog vermeld, dat de ervaring geleerd heeft, dat de daarin genoemde verdeelde ivoren randen, gevat in ebbenhout, niet geheel te vertrouwen zijn, zoodat nu algemeen metalen randen met verdeeling in volle minuten worden aangemaakt.

Voor zeer heldere sterren en planeten wordt tegenwoordig ook behalve het sterrenglas, een lichtblauw of licht neutraal glas gebruikt om te voorkomen dat de ster (of de streep van de ster) te

Sluiten