Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

oog onttrekt. Het meten der hoogten van hemellichamen is dan onmogelijk en de astronomische plaatsbepaling moet achterwege blijven.

Vele pogingen zijn reeds in het werk gesteld om door kunstkimmen, geschikt voor gebruik aan boord, het bovengenoemde bezwaar te ondervangen. Aan den Franschen Schout bij nacht Fleuriais is het gelukt, met zijn gyroscopischen horizon, eèn kunstkim te ontwerpen, die getoond heeft in de praktijk zeer bruikbaar te zijn.

De inrichting van het instrument is in hoofdzaak als volgt: Op een octant Fig. 88 is achter de kimspiegel een aluminium tolhuis a a geplaatst, dat twee ronde openingen heeft. De eene opening wordt afgesloten door matglas, dat dient om licht door te laten, over dag zonlicht, met behulp van den zonnespiegel e en 's nachts het licht van een electrisch lampje, dat stroom krijgt van een accumulator. De andere opening, waar de kijker van den.octant op gericht is, wordt afgesloten door een stukje doorschijnend glas.

In het tolhuis e Fig. 89, dat door een luchtpomp nagenoeg luchtledig gemaakt kan worden, kan een koperen tol h, de eigenlijke gyroscoop, met groote snelheid draaien. De punt van den tol, een niet te scherpe stalen pen, rust daarbij op een zeer fijn gépolijsten hardstalen komvormigen pot, aangebracht in den bovenkant van het cilindertje B, hetwelk juist past in een koperen buisje, dat onder in het tolhuis is vastgeschroefd. R rust in het buisje op een spiraalveertje (in de Fig. niet aangegeven), dienende om het overbrengen van schokken op de gyroscoop zooveel mogelijk te voorkomen.

Aan de buitenzijde van den tol zijn schoepen aangebracht die dienst doen bij het in beweging brengen van den tol.

Boven op den tol is de collimator k Fig. 89 aangebracht. Diametraal tegenover elkaar zijn stevig bevestigd de platbolle lens l en een stukje dof zwart spiegelglas m. De afstand van l tot m is gelijk aan den hoofdbrandpuntsafstand

van de lens. In m zyn de horizontale lijnen van de schaal verdeeling aangebracht. Er zijn 10 strepen boven de nul en 10 daar beneden. De nullijn (d.i. de equator van den tol) is wegge¬

laten, terwijl de ode lijnen boven en onder de nul stippellijnen zijn. Als nu de tol verticaal staat, zoodanig dat m zich voor de opening in het tolhuis bevindt aan de zijde der zonnespiegel, dan zal de schaal verlicht worden, hetzij door zon- of door electrisch licht. De deelstrepen vertoonen zich dan wit of, als 's nachts de gekleurde glazen voor het electrisch lampje geplaatst worden, gekleurd op een donkeren achtergrond. Door den kijker ziende, ziet men dus een vergroot beeld van een schaalverdeeling, bestaande uit 20 horizontale lichtstrepen.

Draait nu de tol snel om zijn as, dan zal het beeld van de schaal Zeeyaartk. 8' druk. io

Fig. 89.

Sluiten