Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De ketel is voorzien van twee diametraal tegenover elkaar ge* plaatste cilindrische tappen, die vatten in overeenkomstige tapgaten van den beugel van Cardanus, welke beugel op 90° afstand van de tapgaten weer is voorzien van tappen, die in de tappannen van het nachthuis rusten. Gewoonlijk zijn de deelen der tappen, waarop de ketel rust, mesvormig bijgehakt, om minder wrijving op de tappen te hebben.

Een looden gewicht, onder of op den bodem van den ketel bevestigd, dient om dezen stabieler te maken bij 't slingeren van 't schip. De gaten in 't lood voor de schroef boutjes, die het aan den bodem van den ketel verbinden*, zijn wat ruim genomen, zoodat men het lood iets kan verschuiven, als de schroef boutjes niet vast zijn aangedraaid. Door verplaatsing van het lood kan men met behulp van een waterpas den ketel horizontaal stellen.

De ketel wordt gesloten door heT deksel met dekglas, veelal met z.g. bajonetsluiting. De ketel is van binnen zwart of wit geschilderd. De zeilstreep, die zich gewoonlijk in de richting der tappen bevindt, is een witte streep op zwarten grond of omgekeerd. De zeilstreep behoort bij horizontaal gesteldcn kompasketel vertikaal te Btaan. Van- dien vertikalen stand kan men zich met behulp van een pasloodje overtuigen. Somtijds vindt men twee zeilstrepen diametraal tegenover elkaar.

Juist in 't midden van den ketel staat het huisje, waarin de kompaspen geschoven wordt. Somtijds ligt in den bodem van het huisje een schijfje caoutchouc, om de pen zooveel mogelijk te vrijwaren voor trillingen, die door de beweging van de schroef als anderszins op den ketel kunnen worden overgebracht. Dit caoutchouc schijfje komt echter slechts zelden voor; meer algemeen is het, den ketel zelf veerend op te hangen; behalve de koperdraadkabel van Thomson (waarover later) worden hiervoor caoutchoucbanden of koperen veeren gebruikt.

De bovenkant van de pen moet in de lijn liggen, die de rustpunten der tappen vereenigt, opdat draaiing van den ketel om de tappen geen verplaatsing van de punt der pen tengevolge zal hebben.

De pen is van alluminium-brons, staal of iridium. Staal is te verkiezen boven brons of andere zachte metalen. Iridium, dat zeer hard is en daarom dikwijls gebruikt wordt voor kompaspennen, heeft het nadeel zeer bros te zijn, daarentegen het groote voordeel niet te roesten, welk voordeel, althans bij lichte rozen, ruim opweegt tegen het genoemde nadeel. Om het roesten van stalen pennen te voorkomen, wordt de punt daarvan somtijds verguld.

De kompasroos.

De kompasrozen kunnen in twee hoofdsoorten verdeeld worden, n.1. le. de zwaardere rozen met groote sterke magneten, die dus een groot magnetisch moment hebben en 2". de lichtere rozen met kleinere magneten, die derhalve een geringer magnetisch moment hebben.

De zwaardere soorten zijn cirkelvormige of ringvormige schijven Zeevaartk., 8' dr. '14

Sluiten