Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Ook kan het gegiste azimuth met een azimuthtafel worden be* rekend. , .,

Voor de berekening der gegiste hoogte kan men ook gebruik maken van de formule van Doüwes, die aldus wordt afgeleid: In &SPt, Fig. 133 heeft men:

cos tS=cos Pt cos PS+sin Pt sin PS cos SPt sin h=sin bsin d+cos 6 cos d cos P sin h = sin b sin d+ cos b cos d(l—sin vers. P)

sinh-=sinbsind-\-cosbcosd- cos b cosd sin vers. P (1)

sinh = cos(b—d)- cos b cosd sin vers. P. Zijn breedte en declinatie ongelijknamig, hebben dus b en d in formule (1) verschillende teekens, dan wordt sinb sin d negatie! en de formule wordt:

sin h=cos(b-\-d)—cos b cos d sin vers. P. Deze formule heeft het nadeel niet logarithmisch te zijn. Voor velen is dit echter geen bezwaar. _

Zijn door een van de voorgaande formules de gegiste hoogte h en het gegiste azimuth t berekend, dan heeft men verder het volgende: . ,

. Noemt men den boog tT=p, dan is, als de ware middelpuntshoogte hw genoemd wordt, p = hw—h.

Ligt de gegiste plaats buiten de hoogteparallel, zooals in hig. lóó het geval is, dan is de ware hoogte hw grooter dan de gegiste of berekende hoogte h. De waarde van het hoogteverschil hw h is dan positief en de figuur doet zien dat het hoogtepunt T, van de gegiste plaats t beschouwd, in de azimuthale richting van het hemellichaam ligt. Is daarentegen de gegiste plaats binnen de hoogteparallel gelegen, dan heeft het hoogteverschil p-=hu> h een negatieve waarde en het hoogtepunt bevindt zich van uit de gegiste plaats gezien in tegengestelde richting van de azimuthale.

Het hoogteverschil hw— h dat altijd betrekkelijk klein zal zijn, wordt beschouwd als een deel van een loxodroom en de breedte en lengte van het hoogtepunt T kan door de koers- en verheidsrekening bepaald worden. Men beschouwt dan n.1. de gegiste plaats als afgevaren plaats en het hoogteverschil als de verheid. Is K — h positief, dan neemt men het gegiste azimuth als koers en is hw—h negatief, dan is de koers het tegengestelde van het azimuth. Uok hier geeft kaartpassen in plaats van koers- en verheidsrekening, bekorting.

Bij de berekening van de gegiste hoogte en,het gegiste azimuth, vestigen wij nogmaals de aandacht op de omstandigheid dat de M T. Gr. uit aanwijzing tijdmeter en stand ons 12 uur in het onzekere laat. Deze onzekerheid moet derhalve eerst opgeheven worden. Zie blz. 192, 193 en 194.

Bij zonsobservatie worden zonsdeclinatie en tijdvereffening gecorrigeerd voor den M.T.Greenwich op het oogenblik van de waarneming. Den zons gegisten uurhoek verkrijgt men door op den M.T.Gr. uit aanw. tijdm. en stand, de gecorrigeerde tijdvereffening en de geg. lengte in tijd toe te passen.

Sluiten