Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„De raad van haar Stemmen geleidt Jeanne met een zekerheid, waarvan de uitkomst getuigt. Zij is evenwel geen blind werktuig, maar een verstandige leerlinge, vurig, vaardig om te begrijpen, levendig om uit te voeren, vasthoudend om door te zetten. Altijd gewillig voor haar hemelsche leermeesters, wordt zij zelf daarom niet minder een ware krijgsoverste, een meester in de krijgskunst; zij wint de bewondering van competente mannen, hetzij van haar tijd, hetzij van den onze, voor het geheel en voor de bijzonderheden der operaties, die zij uitvoert. Het plan van het geheel, wiens volledige uitvoering van haar niet afgehangen heeft, was een meesterstuk van hooge strategie zoowel op militair als politiek gebied, zooals behoorde voor een onderneming tot nationale bevrijding. Stoute vervanging van het defensief door het offensief, kan men het onzes erachtens, in de achtereenvolgende, door den hemel ingegeven etappen, samenvatten in een snelle voorwaartsche beweging tegen den overweldiger, teruggedreven van lijn tot lijn, van stad tot stad en tot zijn terugtocht gedwongen door de opstanding van de natie, opnieuw bezield door de stem van de heldhaftige maagd: Orleans, Reims, Parijs, Rouen, Gaen, ten slotte Bordeaux.

Door de schuld van Karei VII en zijn ministers, hetzij zij vreesachtig of baatzuchtig waren, werden alleen de twee eerste etappen door Jeanne met succes bevochten. Maar dit waren de wezenlijke winsten, welke, volgens de inzichten der Voorzienigheid vroeg of laat het overige moesten meesleepen. Dit plan waarvan de leidende gedachte was een reeks van verpletterende slagen op de beslissende punten met verwaarloozing van de kleine hindernissen, de minder sterke vestingen, de vreesachtige voorzichtigheid van veroveringen voet voor voet, vormde een buitengewone nieuwigheid in de oorlogsgebruiken van toen Het was juist het tegenovergestelde van de behoedzame methode waarin de Engelschen sedert Azincourt geslaagd waren. Hendrik V van Lancaster en zijn broeder Bedford hadden gehandeld gelijk later Turenne: Jeanne, geïnspireerd door den Aartsengel en de Heiligen, handelde zooals Napoleon.

Het is van belang hier te herinneren aan de bijzondere bekwaamheid, betuigd door een van haar voornaamste wapengenooten, den hertog van Alencon, welke zij in het gebruik van de vuurartillerie verried, waarvan men toen het gewicht eefst, be£on le beseffen. Dit gewicht bleef sedert duren. De Engelsche boog van vijf voeten was, zoo beweert men, het voornaamste werktuig der Engelsche overwinningen; de kanonnen van Jean Bureaux speelden een voorname rol in de veldtochten van Normandië en van Guyenne (1450 en 1453), waardoor Karei VII eindelijk ontwaakt, het werk van Jeanne weer opvatte en voltooide. Deze juiste en technische bekwaamheid is niet die eener heldin uit een heldendicht of een roman. Het is volle en echte geschiedenis." H

„De hooge strategie van de heldhaftige maagd werd door een weergalooze taktiek gesteund. „Zij heeft zich een volleerde takticus getoond van het begin af en tot aan het einde van

*) M. Sepet, Jeanne d'Arc, Son vrai Garactére. Paris 1909. p. 11-13.

Sluiten