Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Forgach, dezelfde die in 1914 aan het ultimatum aau Servië en mitsdien aan de ontketening van den wereldoorlog zijn noodlottige medewerking moet hebben verleend. '

Nog erger waren echter de „moreele veroveringen" die Duitschland kort voor den oorlog maakte in de zaak van Zabern, welke duidelijk bewees, dat in het Duitsehe rijk de burgerlijke bevolking vogelvrij was overgeleverd aan de militaire kliek en dat deze de burgerlijke regeering volkomen beheerschte.

In het laatst van de 19e en 't begin van deze eeuw had de zaak-Dreyfus bewezen, dlat het Framsohe militarisme ook heel wat presteert op het gebied van gewetenloosheid en aanmatiging. Maar deze zaak was na harden strijd met een overwinning van de burgerlijke regeering geëindigd, terwijl in Duitschland de zaak van Zabern met de onderwerping van de burgerlijke overheid afliep.

Bovendien reet deze zaak de wonde van ElzasLotharingem in Frankrijk, die zich was beginnen te sluiten, weer open. Zoo gingen Duitsohland en Oostenrijk den wereldoorlog tegemoet, beladen met de aantijging van leugen, vervalsching, gewelddadigheid, dictatuur van den sabel en rechteloosheid der ingelijfde provincies.

6. De toestand voor den oorlog.

De verdedigers vam Duitschland zijn van oordeel, dat men bij het onderzoek naar de kwestie van schuld niet slechts de laatste weken voor dien oorlog moet nagaan, maar ook de jaren die daaraan voorafgaan. Zooals men zdet verbetert dat Duitschland's positie echter geenszins.

Reeds jaren lang voor den wereldoorlog was de politiek dier centrale mogendheden van dien aard, dat de werelvrede niet door hen, doch ondanks hen behouden bleef. Deze politiek nam voor *t eerst vaste vormen aan onder de leiding van Bülowj zij werd voortgezet door Bethmann Hoflweg, onder wiens bewind ze tot de ramp leidde. In het midden blijve, in hoever deze mannen daarbij werkzaam waren als drijfkracht, en in hoever slechts als handlangers van hun heer, die zelf weer daar zijn omgeving werd voortgestuwd, ofschoon hij zich wellicht heeft ingebeeld, heit geheele geweldige rjjk voort te stuwen.

Men kan dit vaststaande verband niet wegredeneerem i~et een betoog over de algemeene imperialistische

Sluiten