Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Met laatstgenoemde, weieens gecritiseerde formule, werd dus ook de stap gezet, die ten voordeele van de kostelooze ouderdomsrente besliste, en hieraan de voorkeur gaf boven het stelsel van verplichte verzekering, welk stelsel zich destijds nog in de geestdrift van de rechterzijde en ook van de vrijzinnig-democraten mocht blijven verheugen.

Verscheidene andere onderwerpen, waaronder ook de afschaffing van het Grondwetsvoorschrift, dat de vrouw van het kiesrecht uitsloot, behielden daarnevens hun plaats op het Hervormingsprogram. ,

De loop der verkiezingen van 1909 ligt nog in 't' geheugen.

De vereeniging der Vrijzinnigen, waartoe de heer roodhuyzen als slot der voorafgaande, door hem hier gegeven beschouwingen den I wensch uitsprak, was bij die verkiezingen weder verre te zoeken. En, gelijk het in 1901 evenzoo gegaan was, toen de vrijzinnigdemocraten zich juist hadden afgescheiden, waardoor de Kuypermeerderheid des te steviger naar voren kon komen, was ook nu weer het gevolg: eene -bestendiging van de macht der rechterzijde. Het tijdvak van het Kabinet heemskerk zou andermaal de les leeren, waartoe 't komt, wanneer in de vrijzinnige gelederen de neiging om in eenigerlei vorm samen te werken, wordt onderdrukt. Bij zijne opening der algemeene vergadering van Februari 1909 had de Voorzitter der Unie, borgesius, den wensch uitgesproken, dat „kleinere verschillen zouden worden opgeofferd en de zoo noodige eensgezindheid ten opzichte van de hoofdzaak verkregen". Eene verwijzing naar de stembusactie van 1905, toen Unie en V. D. wèl hadden samengewerkt en succes verkregen, was daarbij niet van onpas. In den kring der Unie bleek de eensgezindheid dan ook zeker hecht gegroeid, — ten aanzien van de twee zijvleugels van de vrijzinnige natie moest echter de ervaring nog gevoeliger spreken.

De Unie sloeg inmiddels de hand aan de herziening van haar Hervormingsprogram. Eene Commissie van hare jongere en oudere voormannen, onder de voortreffelijke leiding van Eland, kwam in 1910 met een ontwerp, waarbij 't vroegere program geheel werd vernieuwd en verjongd. Men beperkte zich niet tot eene I wijziging van enkele paragrafen, doch trok den partij-katechismus . in actueelen stijl op. Geest en richting der partij werden nu in duidelijke en korte termen vooropgesteld, en vervolgens voor alle voorname onderwerpen de uitwerking dier beginselen toegepast.

Sluiten