Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wij hebben te onderzoeken of in Nederland de factoren aanwezig zijn om hare nuttige aanwending te verzekeren. Wordt die vraag ontkennend beantwoord, laat ons dan afstand doen van een plicht, waarvan slechte vervulling ons grooter ellende zou brengen dan verzaking. Maar zulk een onderzoek kan thans niet worden ingesteld. Voor men er mee begint, moet men zich op de hoogte stellen van alle in dezen oorlog opgedane ondervindingen, moet men — wat de neutralen stellig niet doen — kennis dragen van al hetgeen er voor eene legerorganisatie noodig is.

Wij zullen daartoe tijd hebben. Het is niet waarschijnlijk, dat onmiddellijk na dezen oorlog een andere wordt ontketend. Men mag zelfs aannemen, dat, hoe onrechtvaardig de vrede ook uitvalle, een langdurige periode van rust te wachten staat.

Die rustpoos zal voor ons land een tijdperk van studie op alle gebied moeten zijn, ook op het gebied der defensie. Men behoeft niet te vreezen, dat zij het bewustzijn der noodzakelijkheid eener weermacht zal verslappen, daartoe hebben de jongste jaren een te onuitwischbaren indruk gemaakt en, zelfs al wars het anders, dan nog zou overhaast, onoordeelkundig opbouwen slechts tot teleurstelling en verspilling van geld en krachten kunnen voeren.

Men moet de gansche organisatie van het leger en al wat daarmee verband houdt op deugdelijken grondslag vestigen en in één dag kan dat niet worden uitgevoerd. Men kan slechts enkele algemeene beginselen stellen, die bij het vormen der weermacht eventueel zouden moeten worden toegepast. Zoo komt het ons voor, dat alle overbodige weelde, alle paperasserij zal moeten verdwijnen, dat ieder in gelijke mate zijn defensieplicht zal moeten vervullen en dus de dienstplicht persoonlijk en algemeen zal moeten zijn, dat echter anderzijds daardoor zoo min mogelijk stoornis mag worden gebracht in het maatschappelijk en economisch leven.

Eén ding heeft de oorlog reeds met zekerheid geleerd: het geheele volk moet kunnen deelnemen aan de verdediging des lands en dat zal slechts mogelijk zijn, speciaal voor een kléine natie, indien het ook inderdaad een „volksleger" in stand houdt, de verblijven in de kazerne tot het onmisbaar minimum beperkt en het zwaartepunt der militaire opleiding naar de maatschappij zelve, speciaal naar de school, verplaatst. Daartoe is in ons land nog nooit een ernstige poging gedaan, hoeveel men ook er over gesproken heeft.

Sluiten