Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

te worden, dan zijn wij verplicht dit aan ons volk bekend te maken en te vragen of het dat zou willen. Erger misslagen kunnen niet begaan worden dan het verheimelijken voor ons volk van inbreuken door andere mogendheden op ons recht gemaakt, dan het verzuim om aan het volk de belangrijkste landsaangelegenheden voor oogen te houden. Er zijn menschen, die schijnen te gelooven, dat de wereldoorlog meer een economische dan een nationale zaak, meer een onderwerp van voorziening dan van politiek voor onzijdige burgers beteekent.

2. De vijf beginselen der buitenlandsche staatkunde.

Groote mogendheden en kleine.

1°. Alle rijken dezer wereld hebben er naar te streven hun staatkunde te leiden uitgaande van de gedachte, dat hun hoogste belangen met de grootste kracht moeten worden bevorderd. Er bestaat een voortdurende strijd tusschen de afzonderlijke belangen en derhalve ook tusschen de vertegenwoordigers daarvan. Kan het hoogste belang zich niet met kracht doen gelden, dan zal het verdrongen worden door lagere belangen. Zoo hebben de „roofstaten" nog niet langer dan honderd jaar geleden hun macht in de Middellandsche Zee gebruikt om het hoogere belang van het vrije verkeer over de zeeën door heffing van rechten te belasten. En nog heden maakt een maritieme macht aanspraak op de alleenheerschappij ter zee en dwingt om deze reden tot het opvolgen van wetten, die in tegenspraak zijn met het rechtsbewustzijn der overige wereld.

De kracht kan gedeeltelijk daarin bestaan, dat een zekere opvatting in de- gedachten der menschen heerschend wordt als wet voor hun handelingen. Zoo zal thans b.v. geen leger zich van particulier eigendom te land meester maken zonder schadeloosstelling te geven. De kracht kan ook door instellingen, machtsorganen gewaarborgd worden. Maar deze organen moeten door het recht worden gesteund. Anders blijven zij machteloos.

De politiek van een staat wordt dus door deze geboden bepaald:

1°. De staat moet zich zeiven kennen, d. i. hij moet weten wat zijn hoogste belang is. Dit geldt voor een volk zoo goed als voor den enkelen mensch. En de voorrang van het belang moet den burgers ingeprent worden, aldus vormt het het karakter van het individu en leidt het de meening van het volk. Anders zal men op het beslissende uur kunnen mistasten.

2°. Aan deze belangen moet steun tegen alle aanvallen verzekerd worden. Dit geschiedt, doordat men de overwinning er van voorbereidt. Elke handelwijze hangt af van haar voorbereiding. Zoo is het ook met die van een volk. De voorbereidselen geschieden trapsgewijze.

3°. De staat moet het hoogste belang beschermen, doordat hij het omringt met kracht en

4°. met macht. Er is verschil tusschen de beide begrippen.

Sluiten