Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

anders zou het immers vrede moeten maken; die is het aangeboden. Maar, dat doet het niet. Integendeel, de mannen, die nu de leiding hebben, hebben zoo nadrukkelijk mogelijk hun wil om oorlog te voeren, te kennen gegeven en houden vast aan hun veroveringsplannen, al worden ook verzekeringen van vredelievendheid aan naburige staten gegeven, die het ditmaal ongedeerd wenscht te laten. Die staten weten, dat de beginselen voor volkenmoraal en volkenrecht niet afhangen van de richting der kompasnaald en den geografischen breedtegraad. Daarom mag men hier er niet op vertrouwen, dat de „regeling der grenzen van Rusland" op de lijn ten noorden van Konstantinopel juist zal ophouden bij Oost-Pruisen.

2. Het gevaar uit het Westen.

De Engelsche poliek pleegt op te treden met een zeker overleg: In het geboorteland van het parlementarisme, in het rijk, waar de openbare meening de hoogste souverein is, is de politicus er in geoefend vóór alles na te gaan, welke indruk door een handeling teweeggebracht wordt. Wat de handeling is, komt in de tweede plaats. Tot de menschenkennis, waarop een Engelsch politicus zich in de eerste plaats toelegt, behoort ook het inzicht, dat de wereld bedrogen wil worden. Het is dus het voortdurende streven der Engelsche politiek geweest aan dezen wensch te voldoen en voor elke baatzuchtige handeling ideale beweegredenen te vinden. Dit streven heeft vrucht gedragen. Voor het groote publiek, dat juist door mooie woorden gewonnen moet worden, is Engeland een van de dragers der wereldbeschaving in de belangrijkste punten: in het bedrijfsleven, in internpolitiekè vrijheid, in vragen van volkenrecht, in kunst, wetenschap, enz. Buiten Engeland zal men ternauwernood een ontwikkeld persoon ontmoeten, die deze opvatting niet moeilijk verklaarbaar vindt. Ja, waarheidlievende mannen in Engeland zelf erkennen b.v., dat de opgeschroefde Engelsche vrijheidspolitiek o. a. er toe geleid heeft, dat er nauwelijks in eenig ander land der wereld zulk een economische ellende bestaat. Intusschen: daar, waar het publiek op voldoende wijze onbekend is met de toestanden van andere staten en in het bijzonder van hun buitenlandsche politiek, heeft het bijgeloof aan het edele Engeland zich staande kunnen houden, en' het heeft een even taai leven als ander bijgeloof. Zoo b.v. in Noorwegen. Er zou een uitvoeriger uiteenzetting noodig zijn om de onwaarheid dezer opvattingen in bijzonderheden aan te toonen. Wij zullen hier slechts zoo kort mogelijk de punten behandelen, die van belang zijn, wat betreft het gevaar van het Britsche imperium voor het noorden — in volkenrechtelijk en economisch opzicht.

a. Het volkenrechtelijk despotisme.

„Rule Britannia!"

1. Wij hebben er reeds vroeger op gewezen, dat het vrijheidsbeginsel of het democratisch beginsel in verschillende opzichten

Sluiten